ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਨੇ ਵਿ਷ਣੁ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ! ਮੈਂ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਰੱਖ, ਰਾਖਾ ਕਰ, ਹੇ ਵਿ਷ਣੁ! ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੂਰ-ਰੂਪ ਵਰਾਹ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦਿਵਯ ਰੂਪ, ਨਰਸਿੰਘ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।" ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, "ਹੇ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਦੇਵ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਭਗਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜੈ, ਅਪਰਾਜਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਹੇ ਅਜੈ! ਹੇ ਅਪਰਾਜਿਤ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਅਕੂਪਾਰ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਮਹਾਂ ਮੱਛ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਵਿ਷ਣੁ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਭਗਤ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ, ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਵृषਧਵਜ ਧਾਰੀ (ਸ਼ਿਵ ਜੀ) ਵੱਲੋਂ, ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਰਕਤਬੀਜ ਆਦਿਕ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਉਹ ਪਰਮ ਯੋਗ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੁਣ, ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਨਾਥ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ—ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਸਰੀਰਕ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਾਂ, ਨਾਸਵੰਤ ਜਾਂ ਅਨਾਸਵੰਤ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਸਰਜਨਹਾਰ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾਮ ਜਾਂ ਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਮਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਚਿੱਤ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹਾਂ, ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤ, ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ, ਨਿਆਂਕ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਹਾਂ।" "ਚੌਥਾ ਰੂਪ ਪਰਮ ਸਰਜਨਹਾਰ, ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਇਹ ਧਿਆਨ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।" ਫਿਰ ਭਗਤ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਹੜਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਪਰਮ ਆਤਮਾ—ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਸਧਵਜ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਮੰਤਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਓਮ! ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮਹਾਵਿਸ਼ਣੁ, ਵਾਮਨ, ਵਾਸਵ, ਵਸੁ— ਬਲੀ ਨੂੰ ਬਾਂਧਣ ਵਾਲਾ, ਸਰਜਨਹਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ— ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਨਾਥ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ— ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ, ਮਹਾਂਵੀਰ, ਪੂਜਿਤ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ— ਕੰਵਲ ਨਾਭੀ ਵਾਲਾ, ਕੰਵਲ-ਖਜਾਨੇ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਕੰਵਲ-ਹਸਤ, ਗਦਾ-ਧਾਰੀ— ਕੰਵਲ-ਜੰਗ੍ਹਾ, ਕੰਵਲ-ਨੇਤਰ, ਕੰਵਲ-ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਤ, ਪ੍ਰੀਤਮ— ਅਸੀਮ, ਪਰਮ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ— ਪਵਿੱਤਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਰੂਪ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ— ਮੁੱਖ, ਭੂ-ਕੰਵਲ, ਕੰਵਲ-ਨਾਭੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਦਾਤਾ— ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ— ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ— ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਆਖਰੀ ਆਸਰਾ, ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਉਪਰਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਥ, ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਦੋਹਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ। ਉਹ ਸੱਚ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਸਿੱਧਾਂ ਦਾ ਨਾਥ, ਸਿੱਧਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਤ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵੀ। ਉਹ ਸੱਚ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਸੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਹੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਤ ਨੇ ਵਿ਷ਣੁ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਜਪ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਿਆ।