ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਗਾਥਾ ਵਿੱਚ, ਸੁਤ ਜੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਸਲ ਰਾਜ਼ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਵਾਸਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਧਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੱਚਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਜਾਂ ਬੁੱਢਾ—ਕੋਈ ਵੀ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਉਸਦੇ ਫਲ ਉਹ ਇਸੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੇ ਕਰਮ ਦੀ ਹਵਾ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਲ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਲਾਹੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਅਸਮਰਥ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਨਾਂ ਤਾਂ ਦੁੱਖੀ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਹੈਰਾਨ; ਮੱਥੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਸੁਤ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਸਾਪ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਹਾਥੀ, ਜਾਂ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦਾ ਚੂਹਾ—ਕੌਣ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਦੌੜ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ—even ਜੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮਿਲੇ—ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਧਨ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਹੈ; ਜੋ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਝੂਠਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਹੀ ਧਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਉਚਿਤ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਦੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਰੋਟੀ ਜਾਂ ਧਨ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਸਾਰੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭੋਜਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਸੱਚਾਈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ, ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੰਯਮ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪੰਜਵੀਂ ਹੈ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਸੱਚ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸੁਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ; ਸੱਚੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਤਾਂ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਸੌ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜਿਸਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਮਨ ਸੰਯਮਿਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਦੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਮੀ ਨਾ ਤਾ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ 'ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਦੇ ਕੌੜਾ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ—ਇਹੀ ਗੁਣਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਬੋਲ ਗਰੀਬ, ਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਲੋਕ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਮੰਤ੍ਰ, ਤਾਕਤ, ਬੁੱਧੀ ਜਾਂ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਦੁੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ? ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਮਿਲਿਆ, ਜਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਜਿਥੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ? ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਈ ਪੰਛੀ ਇਕ ਦਰਖ਼ਤ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਕਾਫ਼ਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਹਰੇਕ ਜੀਵ ਅਣਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ, ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਫੇਰ ਅਣਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ। ਜਿਸਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਸੌ ਤੀਰ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ; ਜਿਸਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਘਾਸ ਦੀ ਸੂਈ ਨਾਲ ਛੂਹਣ 'ਤੇ ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹੀ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ—ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਐਸੇ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਾਂ ਚਰਿੱਤਰ, ਨਾਂ ਕੁਲ, ਨਾਂ ਵਿਦਿਆ, ਨਾਂ ਗਿਆਨ, ਨਾਂ ਗੁਣ ਜਾਂ ਕੁਲ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਸਿਰਫ਼ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਜੋ ਭਾਗ ਬਣਿਆ, ਉਹੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਫਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਖ਼ਤ 'ਤੇ ਫਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਮੌਤ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵਧਿਆਈ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਧਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ, ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਬਛੜਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਕਰਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਕਰਤਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਮੋਹ ਮਗਨ ਮਨੁੱਖ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸੁੱਖ ਭੋਗ—ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋਂਦਾ ਹੈਂ? ਜਿਵੇਂ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਰਾਈ ਵਰਗੀਆਂ ਵੀ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਬਿਲਵ ਫਲ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਮੋਹ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ—ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੁੱਖ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਤੋਖ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮੋਹ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਡਰ ਹੈ; ਮੋਹ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਸੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੀ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਇਕਠੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਹੈ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਸੁੱਖ ਹੈ—ਇਹੀ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਸੁੱਖ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੁੱਖ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੁੱਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ; ਜੋ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੂਰ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੁਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ; ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵੈਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਅੱਖਰੀ "ਮਿੱਤਰ" ਸ਼ਬਦ ਕਿਸਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, "ਹਰੀ" ਸ਼ਬਦ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਉਚਾਰ ਲਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਵੱਲ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ, ਪਤਨੀ, ਭਰਾ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਮਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦਿਰਘਕਾਲੀ ਪਿਆਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬੁਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਜੂਆ ਖੇਡਣਾ, ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣਾ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁਪਚਾਪ ਮਿਲਣਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਕਰਮ, ਭਾਗ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸੰਤੋਖ, ਮੋਹ, ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਬੜੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ।