ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਆਦਿ-ਉਪਾਸਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਠ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਪੱਤੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਤਤਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਯੋਗ-ਆਸਨ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਨਯਾਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਨਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇ ਬੀਜ-ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਮਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕ੍ਰ, ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਾਂਟੇ ਹਨ, ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਉੱਤਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਗਦਾ, ਅਤੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਚਕ੍ਰ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਜਰ ਆਦਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਤਕਾਰ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਸਿੱਧਾ ਹੋਵੇ। ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਅੱਠ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਗੂਠਾ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਫੈਲਾਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁੰਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਮੁੱਕੇ ਉੱਪਰ ਫੈਲਾਕੇ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਦੋਹਾਂ ਮੁੱਕੇ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ, ਦੂਜੇ, ਆਖਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪ੍ਰਣਵ, ਤਤ, ਸਤ, ਹੂੰ, ਕ੍ਸ਼ੌਂ ਅਤੇ ਭੂਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਚਿੱਟੇ, ਲਾਲ, ਪੀਲੇ, ਨੀਲੇ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕਮ, ਟਮ, ਪਮ, ਸ਼ਮ, ਗਰੁੜ, ਸ੍ਯ, ਜਮ, ਖਮ, ਵਮ ਅਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ; ਘਮ, ਢਮ, ਭਮ, ਙਮ, ਸ਼੍ਰੀ, ਗਮ, ਜਮ, ਵਮ, ਸ਼ਮ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀਕਾ; ਚਮ, ਢਮ, ਪਮ, ਯਮ, ਕੌਸਤੁਭ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਮੈਂ ਖੁਦ—ਇਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਰੁੜ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਗਦਾ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ, ਸ਼ੰਖ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਕੌਸਤੁਭ ਲਾਲੀਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਲਾ ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਅਨੰਤ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅਰਘਿਆ, ਪਾਦਿਆ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਹੁਣ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਮ, ਰਮ, ਵਮ, ਲਮ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੱਥ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤ੍ਰੈ-ਨਯਾਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗ-ਆਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ: "ਓਮ, ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਆਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਅਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਅਨਾਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਪਦਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਚੰਦ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਅੱਗ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਵਿਮਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਉਤਕਰਸ਼ਿਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਗਿਆਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਯੋਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਪ੍ਰਹਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਸਤਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਈਸ਼ਾਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਸਰਵਤੋਮੁਖੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਹਰੀ ਦੇ ਆਸਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਫਿਰ, ਪਰਿਕਰਪ ਵਿੱਚ: "ਅੰ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਆੰ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਈੰ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਊੰ, ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਐੰ, ਕਵਚ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਔੰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਹ, ਫਟ, ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਆੰ, ਸਨਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅੰ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਹ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਅਹ, ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਸੱਚੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਹੂੰ, ਵਿਣੁ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਕ੍ਸ਼ੌਂ, ਨਰਸਿੰਹਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਭੂਹ, ਵਾਰਾਹਾ; ਕਮ, ਵੈਨਤੇਯ; ਜਮ, ਖਮ, ਵਮ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ; ਖਮ, ਚਮ, ਫਮ, ਸ਼ਮ, ਗਦਾ; ਵਮ, ਲਮ, ਮਮ, ਕ੍ਸ਼ਮ, ਪਾਂਚਜਨਯ; ਘਮ, ਢਮ, ਭਮ, ਹਮ, ਸ਼੍ਰੀ; ਗਮ, ਢਮ, ਵਮ, ਸ਼ਮ, ਪੁਸ਼ਟੀ; ਧਮ, ਵਮ, ਵਨਮਾਲਾ; ਦਮ, ਸ਼ਮ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ; ਚਮ, ਢਮ, ਯਮ, ਕੌਸਤੁਭ; ਸ਼ਮ, ਸ਼ਾਂ, ਸ਼ਾਰੰਗਾ; ਈੰ, ਦੋ ਤੂਣ; ਚਮ, ਢਾਲ; ਖਮ, ਤਲਵਾਰ; ਇੰਦ੍ਰ, ਦੇਵ, ਧਰਤੀ, ਅਗਨੀ, ਪ੍ਰਭਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਯਮ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਵਰੁਣ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਯੋੰ, ਵਾਯੁ, ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਧਾਂ, ਕੁਬੇਰ, ਧਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹਾਂ, ਈਸ਼ਾਨ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਓਮ, ਵਜਰ, ਬਰਛੀ, ਓਮ, ਦੰਡ, ਤਲਵਾਰ, ਓਮ, ਪਾਸ, ਧਵਜ, ਗਦਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਲਮ, ਅਨੰਤ, ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਖਮ, ਬ੍ਰਹਮ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਓਮ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਓਮ, ਓਮ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਨੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਮੋੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਓਮ, ਭੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਗੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਵੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਤੇੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਵਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਸੁੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਦੇੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਵਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਯੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਓਮ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਨੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਮੋੰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਨਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਰਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਣਾਂ, ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਯੰ, ਨਮਸਕਾਰ।" "ਓਮ, ਵਾਂਸੁੰਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਓਮ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚੈਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਅੱਗ-ਯਗਨ ਵਿੱਚ, 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਰਘਿਆ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੀਜ-ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਅੰਗ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਭ ਅਫਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ, 108 ਆਹੁਤੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੋਲ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਤ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਅੱਗ-ਯਗਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਗੁਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਜਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕ੍ਰਮ, ਧਿਆਨ, ਨਯਾਸਾ, ਮੰਤ੍ਰ, ਮੁਦਰਾ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਅਤੇ ਅਗਨ-ਯਗਨ, ਸਭ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।