ਪਵਿੱਤਰ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਆਚਰਨ-ਸੰਬੰਧੀ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਚਗਵ੍ਯ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਮੂਤ੍ਰ, ਗੋਬਰ ਤੇ ਘੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਛੇ ਦਿਨ ਤਕ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅੰਜੀਰ, ਉਦੁੰਬਰ, ਕੰਵਲ, ਬਿਲਵ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਦਿਨ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਬਲੇ ਦੁੱਧ, ਘੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇਕ ਵਾਰੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਭੀਖ ਮੰਗ ਕੇ ਮਿਲੇ, ਉਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਆ ਤਪੱਸਿਆ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤਿਕ੍ਰਿਚ੍ਰ ਤਪੱਸਿਆ, ਇਕਵੀਹ ਦਿਨ ਤਕ ਕੇਵਲ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਦਿਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਤੇਲ ਦੀ ਖਲੀ, ਦਾਲਾਂ, ਖੱਟਾ ਮਾੜਾ ਅਤੇ ਸਤੂ ਵਰਤਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਤਿਥੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਖਯੰਡ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਵਧਾ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇ, ਕੁੱਲ ਇੱਕ ਸੌ ਚਾਲੀ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਪਾਪਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਚ੍ਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਦੀ ਵਿਵੇਕ' ਨਾਮਕ ਸੌ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।" ਜੇ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਦਫ਼ਨ ਜਾਂ ਜਲ-ਦਾਨ ਦੀ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜਦੋਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਜਨ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਮ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਯਮ ਸੂਕਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਜਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਪੂਰਨ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਤਵੇਂ ਜਾਂ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਨਦੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪਾਪ ਕਾਰਨ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਰਸਮ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ, ਦੋਸਤ, ਪਤਨੀ, ਸੱਸੁਰ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ, ਜੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਕ ਵਾਰੀ, ਨਾਮ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ। ਪਰ ਜੋ ਨਾਸਤਿਕ, ਪਤਿਤ, ਅਵਿਵਾਹਿਤ, ਚੁਟਕਾਰੇ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਜਾਂ ਜਲ-ਦਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਨ ਸਦਾ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ, ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੇ, ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਨੀਮ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਲਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਗੋਬਰ, ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤ੍ਰ ਅਤੇ ਰਾਈ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾ ਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਣਾ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਖਰੇ ਸੁਤਣ; ਮ੍ਰਿਤਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਭੋਜਨ, ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਲਈ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਵੈਤਾਨ ਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਸਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬੱਚਾ ਦੰਦ ਲੈ ਕੇ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮੁੰਡਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਾਤ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਯਾਦ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਕੇਵਲ ਮਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਾਕੀ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਦਸ, ਬਾਰਾਂ ਜਾਂ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਉਤੇ ਤੀਹ ਦਿਨ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਬਿਨਾਂ ਰਸਮ ਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ, ਸ਼ਿਸ਼, ਮਾਮਾ, ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਘਰ ਛੱਡ ਚੁੱਕੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਥਾਂ ਜਾਂ ਰਾਜ ਮਿਲੇ, ਜਾਂ ਜੇ ਰਾਜਾ, ਗਾਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮੌਤ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਹਿਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਜੋ ਯਜਮਾਨ, ਵਰਤਧਾਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਦਾਨੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਹਨ। ਦਾਨ, ਵਿਆਹ, ਯਜ, ਯੁੱਧ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਉਲਟ-ਫੇਰ, ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਲ, ਅੱਗ, ਕਰਮ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਮਨ, ਗਿਆਨ, ਤਪ, ਜਪ, ਪਛਤਾਵਾ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਅਚੰਗਾ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਦਾਤ, ਜਾਂ ਦਰਿਆ ਦਾ ਵਹਿੰਦਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਸੰਕਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੋਜਾਤੀ ਮਨੁੱਖ ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਲ, ਸੋਮਾ, ਕਪੜਾ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਘੀ, ਪਾਣੀ, ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਚਾਵਲ, ਰਸ, ਲੂਣ, ਸ਼ਹਦ, ਲੱਕ, ਪੱਕਾ ਖਾਣਾ ਤੇ ਹੋਮ ਸਮੱਗਰੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿਤ੍ਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਪੜਾ, ਪੱਥਰ, ਸ਼ਰਾਬ, ਫੁੱਲ, ਸਬਜ਼ੀ, ਮਿੱਟੀ, ਚਮੜੇ ਦੀ ਜੁੱਤੀ, ਕਾਲਾ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ, ਰੇਸ਼ਮ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਵੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹਨ। ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀ ਖਲੀ, ਜੜਾਂ ਜਾਂ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਹੀਂ ਵੇਚਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ; ਤਿਲ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਵੀ ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਜਾਂ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਲਈ ਹੀ ਵੇਚਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸੰਬੰਧੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵਿਅਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਆਚਰਨ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।