ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਨਿਸਵੇਂ ਤੇ ਵੀਹਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੇ ਸੰਧਿ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਅੱਠਵੇਂ ਸੰਧਿ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜੇ ਲਗਭਗ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਤਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਉਤਰੇ। ਹੇ ਦੁਜਜਾਤੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ; ਉਹ ਹੀ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਹੋਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਵਰਤ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਇਹ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਦੱਸੋ। ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਮੈਂ ਉਥੇ ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੇ। ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।" "ਤੁਸੀਂ, ਦਕਸ਼, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?" ਇਸ ਉੱਤੇ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: "ਮੈਂ, ਨਾਰਦ, ਦਕਸ਼, ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਹਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ?" ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?" ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਰਤ ਅਤੇ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਜਿੱਤਣਹਾਰ, ਕੰਵਲ-ਨਾਭੀ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਮੰਨ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਭਗਵਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਣ, ਮਾਣੋ ਜਿਵੇਂ ਮੋਤੀ ਧਾਗੇ ਉੱਤੇ ਲਟਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਨ। ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਬਦ, ਜਪ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਜਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ, ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ ਅਤੇ ਸੱਪ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਹ ਵਾਯੂ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅੱਗ ਜਨਮੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਬਣਿਆ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਚਲੀਆਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸ਼੍ਵੇਤਦੀਪ ਦੇ ਵਾਸੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਭਵਨੇ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਹਰੀ, ਦੱਸੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੌਣ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕੌਣ ਹੈ? ਕਿਹੜੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ, ਕਿਹੜੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਸਤਕਰਮ ਪੂਜਾ ਨਾਲ? ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੌਣ ਇਸ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਮਨੁਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ—ਹੇ ਹਰੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।