ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਚੋਟੀ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਰਕ, ਪਲਾਸ਼, ਖਦੀਰ, ਅਪਾਮਾਰਗ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲ—ਇਹ ਸਭ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਸ਼ਹਦ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਹੀਂ-ਚਾਵਲ, ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਾਂ, ਸ਼ੰਖ, ਰਥ, ਸੋਨਾ, ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਘੋੜਾ—ਇਹ ਸਭ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਿਆਂ ਆਦਿਕ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਈ ਗਈ “ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀ” ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਇੱਕਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਣਪ੍ਰਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸੁਣੋ। ਵਣਵਾਸੀ ਨਿਰਤਿ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਗਨਿ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਧੀਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਾ-ਵਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਟਾਵਾਂ, ਦਾਡ਼ੀ ਅਤੇ ਰੌਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਧ੍ਯਯਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉੱਦਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਸ਼੍ਵਯੁਜ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਿੱਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਦਿਨ ਭਰ ਯੋਗ-ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧ ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਦੁਆਰਾ ਵਣਵਾਸੀ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਭਿਖਸ਼ੂ (ਸੰਨਿਆਸੀ) ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਯਜ్ఞ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਛੱਡ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਭਿਖਾਰੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਭੋਜਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਪੂਰਨ ਯੋਗੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਇਥੇ ਹੀ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਦੁਆਰਾ ਵਣਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਤੀਜਾ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਰਕ ਦੇ ਝੰਡੇ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ ਜਾਂ ਕੀੜੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਘਾਹ ਆਦਿਕ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਭੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਅਨਾਜ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ, ਵਧੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੁਗਲਖੋਰ ਜਾਂ ਨੱਕੋਂ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਹ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ ਜਾਂ ਬਲਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੀਰੇ ਦੀ ਗੱਡੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਚੂਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਸ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਿੱਧ, ਕਪੜਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋੜੀ, ਨਮਕ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਿਤਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਨੀਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਧਨ-ਅਨਾਜ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਦੁਆਰਾ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿੰਦਿਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ—ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਪੀ ਮਹਾਰੌਰਵ ਅਤੇ ਰੌਰਵ ਵਰਗੇ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਸਤਾ ਸੰਜੀਵਨੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੰਸ ਵਰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਾਲ ਹੈ। ਪਾਪੀ, ਪੁੰਨ ਦੇ ਅਭਾਵ ਕਰਕੇ, ਅਵੀਚੀ ਅਤੇ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਵੇਦ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ ਹੈ। ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲੈਣਾ ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਦੋਸਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕੁਆਰੀ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਨੀਚ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣਾ— (ਇੱਥੇ ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਪਰੋਕਤ ਅਧਿਆਇ ਇਥੇ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।