ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ clay, ਪੀਲਾ ਰੰਗ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਗਗਲੂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਸੁਭਾਗੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕਿ ਅਜੋਕੀ ਜਾਂ ਅਯੁਕਤ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦੇਣ। ਭਾਗਾ, ਇੰਦਰ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੁਭਾਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਾਣੀਆਂ ਸਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮੱਥੇ, ਕੰਨਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹਾਨੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੱਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਜਣ ਹਥ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੂ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ‘ਸਵਾਹਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਕਿਆ ਤੇ ਨਾ ਪਕਿਆ ਚੌਲ, ਅਤੇ ਪਕਵਾਨ (ਗ੍ਰੂਐਲ) ਵਰਤਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ। ਜੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਤਲੀਆਂ ਪਕਵਾਨ, ਮਿਠੀਆਂ ਪਕਵਾਨ ਅਤੇ ਉੰਡੇਰਕਾ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਫਿਰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਰਵਾ ਘਾਸ, ਰਾਈ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ, ਰਸਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ – “ਮੈਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੁਭਾਗ ਦਿਓ!” ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਉੰਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਕਰਮ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਣਪਤੀ ਰਸਮ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿ ਦੁਆਰਾ, ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਸੌਵੀ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਸੁਭਾਗ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਰਸਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਮੰਗਲ, ਬੁਧ ਅਤੇ ਗੁਰੂ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਤਾਮਬਾ, ਕਾਂਸਾ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਵਰਤਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ। ਰੰਗ – ਲਾਲ, ਚਿੱਟਾ, ਫਿਰ ਲਾਲ, ਪੀਲਾ, ਪੀਲਾ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਕਾਲਾ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਕਪੜੇ ਉੱਤੇ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧੀ ਪਦਾਰਥ, ਬਾਂਹ ਦੇ ਕੜੇ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਗੁਗਗਲੂ ਦੀ ਭੇਟ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਚਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ – “ਸਭ ਕੁਝ ਭੇਟ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।” ਅਰਕ, ਪਲਾਸ਼, ਖਦੀਰ, ਅਪਾਮਾਰਗ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲਾ – ਇਹ ਪੌਦੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ। ਭੇਟ ਸ਼ਹਿਦ, ਘੀ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਹੀਂ-ਚੌਲ, ਯਜਨ ਪਕਵਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਹਨ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਗਾਂ, ਸੰਖ, ਰਥ, ਸੋਨਾ, ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਘੋੜਾ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਾ-ਪਦ ਆਦਿ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿ ਦੁਆਰਾ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ 101ਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿ ਵਣਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਣਵਾਸੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਪਾਸਨਾ ਵਿਚ ਲਗਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੈਰਜ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਧੀਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਵੈ-ਅੰਤਰਨਿਯੰਤਰਣ ਨਾਲ, ਜਟਾ, ਦਾਡੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਵੈ-ਅਧਿਐਨ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਣਵਾਸੀ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵ੍ਰਤ ਆਦਿ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਂਦਰਾਯਣ ਵ੍ਰਤ ਦੌਰਾਨ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਦਿਨ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਣਵਾਸੀ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿ ਦੁਆਰਾ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ 102ਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਰਸਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਬੰਧਨ ਛੱਡ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਿੱਖ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ, ਜੋ ਭਿਖਾਰੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਭੋਜਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾ-ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੀਆਂ ਇਹ ਅਧਿਆਇ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿ ਦੁਆਰਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸਮਾਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਵਣਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।