ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਯਾਜ੍ਯਾਵਲਕਯ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਬੜੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚਾਵਲ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਕਰਕੰਧੂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਆਵਾਹਨ ਜਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—"ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ," ਅਤੇ ਜੋ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।" ਫਿਰ, ਅਰਘ ਦੇ ਲਈ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਥਾਲੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਥਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਅਤੇ ਇਕ-ਬੁਲਾਵਾ ਰਸਮ ਔਰਤ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਵੀ, ਦੋਵਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ (ਦੁਜਾ) ਵਿਅਕਤੀ ਇਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜਲ-ਕੁੰਭ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਅਰਪਿਤ ਕਰੇ। ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਭੋਜਨ ਉਹ ਹੋਵੇ ਜੋ ਦਾਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ; ਫਿਰ ਸਾਲ ਭਰ ਚਾਵਲ ਦੀ ਖੀਰ ਨਾਲ। ਮਾਛੀ, ਰੁਰੂ ਹਿਰਣ, ਵਰਾਹ ਸੂਰ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਮਾਸ ਦੀ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਪਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਸਾਲ ਦੇ ਤੇਰਵੇਂ ਦਿਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਆਵੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਤਿਆ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਸ਼੍ਰਾਧ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮਤਾ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਧਨ-ਸੰਪੱਤਾ, ਮਾਣ-ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼੍ਰਾਧ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨ ਵੀ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਾਦਾ ਪਿਆਰ ਵੱਸ ਰਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, "ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ" ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਨਿਨਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, 'ਯਾਜ੍ਯਾਵਲਕਯ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ', ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਯਾਜ੍ਯਾਵਲਕਯ ਗਣਪਤੀ ਵਿਘਨ ਦੀ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਨਾਇਕ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਦਾਸ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਭਾ ਵਿਅਰਥ ਵਿਘਨ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਮਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ, ਪੀਲਾ ਰੰਗ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁੱਗਲ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਸੁਭ ਮੌਕੇ ਤੇ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਬਿਨਾ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਖਾਲ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਪਵਿਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ," ਇਹ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਾ, ਇੰਦਰ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਣੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਮੱਥੇ, ਕੰਨਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ। ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੋਲ ਕੱਦੂ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਆਖਰੀ 'ਸਵਾਹਾ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਕਾ ਅਤੇ ਕੱਚਾ ਚਾਵਲ, ਖੀਰ, ਜੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ, ਤਲੀ ਹੋਈਆਂ ਪਕੌੜੀਆਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਪਕੌੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉੰਡੇਰਕਾ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਇਹ ਸਭ ਲਿਆ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦੂਰਵਾ ਘਾਸ, ਸਰੋਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ, "ਮੈਨੂੰ ਸੋਹਣਪ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇਵੋ, ਹੇ ਮਾਤਾ!" ਇਹ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਇਤਰ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਵਿਚਲੇ 'ਗਣਪਤੀ ਕਰਮ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ' ਵਾਲੇ ਸੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਯਾਜ੍ਯਾਵਲਕਯ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਧਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਮੰਗਲ, ਬੁੱਧ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਹੋਣ—ਉਹ ਤਾਮਾ, ਪਿੱਤਲ, ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਲਾਲ, ਚਿੱਟੇ, ਫਿਰ ਲਾਲ, ਪੀਲੇ, ਪੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਇਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਕਪੜੇ 'ਤੇ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂ ਚਿੱਤਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੁਗੰਧੀਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਗੁੱਗਲ ਦੀ ਭੇਟ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਜ੍ਯਾਵਲਕਯ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਹੜੀ ਸ੍ਰਵਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।