ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਆਚਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵੇਲੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ। ਜਦ ਤੱਕ ਪੰਜ ਗੰਢੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਟਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਦੂਜੇ ਦੀ ਖਟੀਆ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਹੋਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੰਡ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਵੈਸ਼ਿਆ, ਜਾਂ ਜੋ ਗਲਤ ਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ—ਕਰੂੜ, ਤਿਖੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ, ਪਤਿਤ, ਚੁਟਕਾਰੇ ਹੋਏ, ਪਖੰਡੀ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਚੀਆਂ ਖਾਧੀਆਂ ਹੋਣ—ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਾਤਲ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਤਿਆਰੇ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਮਾਰਨ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਭੱਟ, ਸੁਵਰਣਕਾਰ—ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ। ਜੋ ਭੋਜਨ ਬासी, ਅਸ਼ੁੱਧ, ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਂ ਨੇ ਸੁੰਘਿਆ, ਪੰਛੀ ਦੀ ਛੱਡੀ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਪੈਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ। ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ, ਨਾਈ, ਜਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ, ਇਹ ਵੀ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਤੇਲ ਦੇ, ਗੇਹੂੰ, ਜੌ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਵੀ ਤਿਆਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਦਾਤਿਊਹਾ ਜਾਂ ਤੋਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂ ਨਾਸ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸਰ, ਰਸ, ਸਮਿਆਵ, ਪਾਇਸ, ਅਪੂਪ, ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ਕੁਲੀ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚਾਸ਼ਾ ਪੰਛੀ, ਮੱਛੀ ਜਾਂ ਲਾਲ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਿਆਜ਼, ਲਸਣ ਆਦਿਕ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਮਾਸ ਛੱਡ ਦੇਵੇ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਲਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਜੀ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਰੁੜ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦਾ ਛਿਆਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਜੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹੋਮ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ ਲੱਕੜ, ਸਿੰਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘਸ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦਿਆਂ ਔਰਤ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖ ਲਵੇ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਫਿਰ ਪਕਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਖ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੇ, ਕਾਂਸੇ ਜਾਂ ਅਣਪਛਾਤੇ ਭਾਂਡੇ ਸਦਾ ਰਾਖ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਏ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ, ਅੱਗ, ਧੂੜ, ਛਾਂ, ਚਿੱਟਾ ਘੋੜਾ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਹਵਾ—all ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਨ੍ਹਾਉਣ, ਪੀਣ, ਛੀਂਕਣ, ਸੁੱਤਣ, ਖਾਣ ਜਾਂ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਛੀਂਕਣ, ਥੁੱਕਣ, ਸੁੱਤਣ, ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣ ਜਾਂ ਅੰਸੂ ਵਹਾਉਣ ਵੇਲੇ, ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਕੋਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਜੀ ਨੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਈ, ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦਾ ਸਤਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਜੀ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੋ, ਸੁਣੋ! ਦਾਨ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ।" ਇੱਕ ਗਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਵ, ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਵੇ, ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਦਸ ਤੋਲਿਆਂ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸਿੰਗ, ਸੱਤ ਤੋਲਿਆਂ ਦਾ ਖੁਰ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬੱਛਾ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿੰਨੇ ਵਾਲ ਬੱਛੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੁਵਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਬੱਛੇ ਦੇ ਦੋ ਪੈਰ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਜਨਮ ਦਾਤੀ ਥਾਂ ਤੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਾਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਂ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਬਾਂਝ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਦੀ ਮਲਿਸ਼, ਬਿਮਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਉੱਚੇ ਕਰਮ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕਯ ਜੀ ਨੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ।