ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਵਧੀਆ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇਸ ਫਰਜ਼ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ (ਅਗਿਨਿ) ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਜ਼੍ਨਵਲਕਯ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੀ ਨਿਯਮ-ਨਿਰਧਾਰਨਾ ਦਾ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਉੱਚਤ ਨਿਯਮ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਬਸ਼ਠ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਾਦ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਪਰਵਤ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਯ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਕਰਣ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਚੰਡਾਲ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਘਟਿਆ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਵੈਸ਼ਯ ਮਹਿਲਾ, ਬਿਨਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਏ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਵਿਲੱਖਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜਾਤੀਆਂ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨਿਯਮਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਜੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ। ਜੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉੱਚ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਤੱਕ ਸਮਾਨਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੌਤ ਅਤੇ ਵੈਤਾਨਕ ਯੱਜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵੈਦਿਕ ਅੱਗ ਸਥਾਪਿਤ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ, ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਵੈਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਸਮਝੇ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰੇ। ਜਪ ਅਤੇ ਯੱਗ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਯੱਗ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਤਿਆਂ, ਚੰਡਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਪਾ ਦੇਵੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੈਦ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੀ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਪਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਓ, ਫਿਰ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਜੋ ਕੁਝ ਬਚੇ, ਉਹ ਖਾਣ। ਭੋਜਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਠਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਨੂੰ (ਦਵਿਜ) ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਾ ਛੁਹੇ ਹੋਏ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰੇ। ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਨਾ ਮੁੜਾਓ, ਚਾਹੇ ਸ਼ਾਮ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਿਚਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜੋ ਵੀ ਆਉਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿਓ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਗਾਉਂ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ, ਵਿਆਹ ਲਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਯੱਗ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਸਤਿਕਾਰਣ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਾ ਖਾਓ। ਦਿਨ ਦਾ ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਯੋਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੋ। ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਦੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ, ਬਿਮਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰ ਢੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਓ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਦਾਨ ਲੈਣਾ, ਯੱਗ ਕਰਾਉਣ ਜਾਂ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਯ ਲਈ, ਵਿਆਜ ਉੱਤੇ ਪੈਸਾ ਦੇਣਾ, ਖੇਤੀ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣਾ ਉਚਿਤ ਕਿਰਤ ਹਨ। ਅਹਿੰਸਾ, ਸਚਾਈ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਸਯਾਮ — ਇਹ ਸਭ ਗੁਣ ਅਪਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਬੇ-ਫ਼ਰੇਬ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਾਲ ਭਰ ਦਾ ਅਨਾਜ ਹੈ, ਉਹ ਨਵੀਂ ਚੰਦ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰ ਲਏ। ਅਗ੍ਰਹਣ ਅਤੇ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਯੱਗ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਘੱਟ ਫਲ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰੋ। ਯੱਗ ਵਾਸਤੇ ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਾ ਵਰਤੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਂ ਜਾਂ ਗਿੱਦੜ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਨਾਜ ਚੁਗ ਚੁਗ ਕੇ, ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ, ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਜਾਂ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਅਮਲ ਕਰੋ।