ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿੱਤਰ ਯਜ्ञਵਲਕ्य ਜੀ ਨੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਵਚਨ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਘਰਵਾਲੇ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।" ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਰਹਲਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਦਸ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ, ਦੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮ ਵਿਆਹ ਉਹ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ, ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾ-ਸਵਾਰਾ ਕੇ ਇਸਤਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੈਵ ਵਿਆਹ ਉਹ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਰਸ਼ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗਾਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸਤਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇਗਾ, ਆਸੁਰ ਵਿਆਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਨ-ਦੌਲਤ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਾਂਧਰਵ ਵਿਆਹ ਪਰਸਪਰ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਾਂਧਰਵ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਆਹ ਵੀ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ, ਭਰਾ, ਸਾਕ, ਅਤੇ ਮਾਂ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ (ਕੁੜੀ) ਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਅਨੁਮਤੀ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੋਰੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਅਨੁਮਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਭਰਾ-ਇਨ-ਲਾਅ ਉਸ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਤੱਕ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਵਿਅਹਾਰ ਕਰਨਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ, ਅਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਭਾਗੀ ਹੋਵੇ—ਸੋਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਗਾਂਧਰਵ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ, ਪਰ-ਮਰਦ ਨਾਲ ਵਿਅਹਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਖੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਿਆਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਇਸਤਰੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਵੇ, ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ, ਵੈਰੀ ਹੋਵੇ, ਵੰਢੀ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਕੜੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲੇ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕਸ਼ (ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ) ਖਿੜਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੇਲੇ-ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਲਕਸ਼ਣ ਹੋਣ ਅਤੇ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਦਾ ਰਾਖੀ ਕਰੇ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਹਣੇ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ-ਪਿਓ-ਇਨ-ਲਾਅ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਰੀ, ਜਦ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਸਾ-ਮਜ਼ਾਕ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੁਢੇਪੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀ। ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਨੂੰ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਛੋਟੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅੱਗ ਜਗਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜਨਵਲਕਯ ਜੀ ਨੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਪਚਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਉੱਚਾ ਨਿਯਮ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ਅੰਬਸ਼ਠਾ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਾਦ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਰਵਤ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਯ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਮਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ਕਰਣਾ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਨਿਯਮ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਚੰਡਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਯ ਇਸਤਰੀ, ਜੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਯੋਗ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਉਲਟ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਕਾਲ ਦੇ ਇਹ ਉਚੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਯਜਨਵਲਕਯ ਜੀ ਨੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ।