ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁਝਾਰੂ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮਗਰ, ਰੁਚਿ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮਹਾਰਾਜੋ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲਾ ਰਹੇ ਹੋ?” ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਰਮ ਹੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜੋ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਿਯਤ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਭਵਾਨੀ ਮਾਤਾ ਵੀ ਇਹੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲਵਾਂ।’ ਕਈ ਵਾਰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਰੁਚਿ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦੇਵੇਗਾ?” ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੁੱਤਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਪਤਨ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੌਨ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕ੍ਰੌਂਚੁਕਾ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਥੇ ਅੱਠਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ‘ਕਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ’ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਕ੍ਰੌਂਚੁਕੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ। ਰੁਚਿ, ਜੋ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸੋਚਦਾ, “ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਧਰ ਜਾਵਾਂ? ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਕਿਵੇਂ ਲਵਾਂ?” ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਯ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਸੌ ਦਿਵਿਆ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤਕ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਿਆਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਰੁਚਿ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬਣੇਂਗਾ; ਤੈਨੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ, ਤਦ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰ; ਜੇ ਤੂੰ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ?” ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਰਾਜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਨਵ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਰਾਜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਯ ਸਦਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਦਰ ਭੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਰਾਜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਦੇਵਲੋਕ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਰਵੋਚਤਤੱਵ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਹੰਗਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਕਾਰ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਚਿ ਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।