ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੰਦਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਰਕਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੌਚਯਮਾਨਾ, ਜੋ ਤੇਰਵਾਂ ਮਨੁ ਸੀ, ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਸੁਨੇਤ੍ਰਾ, ਖੇਤਰਵ੍ਰਿੱਤੀ, ਸੁਨਯਾ, ਧਰਮਪਾ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਾ। ਨਿਰਮੋਹਾ ਤੇ ਤੱਤਵਦਰਸ਼ਾ—ਇਹ ਸਤਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਤਿੰਤੀ-ਤਿੰਨ ਵੰਡਾਂ ਹਨ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਹਨ। ਮਾਧਵ, ਮੋਰ ਦੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤਾਰਕਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰੇਗਾ। ਫਿਰ ਭੌਤੀਆ ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਉਰੁਰ, ਗਭੀਰਾ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਾ, ਤਰਸਵੀ, ਗ੍ਰਹਾ, ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਦੁਲਭ। ਅਗਨੀਧ੍ਰਾ, ਅਗਨਿਬਾਹੁ, ਮਾਗਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚਿ। ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ਾ, ਜੋ ਕਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ। ਸ਼ੁਚੀਇੰਦਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਦੈਤ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਹਰੀ ਆਪ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵੀ। ਪੁਰਾਣ, ਧਰਮਸ਼ਾਸਤ੍ਰ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤ੍ਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵਖੰਡ ਦੇ ਆਚਾਰਖੰਡ ਵਿਚ, ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ "ਮਨੁਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਵਰਣਨ" ਹੈ। ਹਰੀ ਨੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਗੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੋਰਾਂ ਅਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਦੱਸੀ। ਮਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ, ਜੋ ਨਿਰਭੈ ਤੇ ਅਥਾਹ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਦਾ। ਉਸ ਕੋਲ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਸਥਾਨ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਹੀ ਭੋਜਨ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਕੋਈ ਆਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਿਉਂਕਿ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੇਰੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ। ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਆਦਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 'ਸਵਾਹਾ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, 'ਸਵਧਾ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ। ਇਕ ਜੀਵ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੁਖ, ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅਨਿਆਯੀ ਰਸਤੇ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਮਨਸਾ ਨਾਲ ਪਤਨੀ ਲੈਣ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਰਧਨ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਉਹ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਜਿਸ 'ਤੇ ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਯਜਨਾਂ, ਤਪ ਤੇ ਦਾਨ ਰਾਹੀਂ, ਤੂੰ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਯੋਗ ਮਨਸਾ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਰਾਹੀਂ, ਕਦੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਰੁਚਿ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ, ਮਹਾਨਵੋ, ਮੈਨੂੰ ਕਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਚ ਕਿਵੇਂ ਲਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਰਮ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਹਾਨੀ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਭਵਾਨੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁਧ ਕਰ ਲਵਾਂ" ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਅਗਿਆਨ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗ ਰੀਤੀ ਅਪਣਾਵੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਿਵਾਹ ਲਈ ਦੇਵੇਗਾ? ਸਾਡੇ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਹਾਨੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ।