ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਚਾਰ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਛਿਆਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ‘ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ’ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਜਗੰਨਾਥ, ਸੁਭਦਰਾ ਅਤੇ ਬਲਭਦ੍ਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਨੇਕ ਉਪਹਾਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਭਗਤ ਅਰਘਯ, ਪਾਤ੍ਰ, ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਮਕੁਟ, ਘੰਟੀ, ਚਮਚਾ, ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਾਵਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਧਨ, ਅਨ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਦੇ ਫਲस्वਰੂਪ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਮਣੀ ਪਤਨੀ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੇ ਰਾਜਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਗੰਨਾਥ, ਸੁਭਦਰਾ ਅਤੇ ਬਲਭਦ੍ਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਪਾਰਦਿਨ, ਜੋ ਵਿਘਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰੇਵੰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਗਿਆਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗ੍ਰਹਿ-ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅੱਠ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ, ਸੱਪ ਦੇ ਡਸਣ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਲਭਦ੍ਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸਿਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉੱਚਤਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਮੌਤ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੌ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਿਗਦਾਧਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਮਹਿਲਾ ਜੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਦਾਧਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਸ਼ਜ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਗਦਾਧਰ ਦੀ ਯਥਾਯੋਗ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਦਾਧਰ ਪਥਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਹਨ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਚਾਰ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਛਿਆਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ‘ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ’ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰਪੂਰਵਕ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਚੌਦਾਂ ਮਨੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਅੰਗੀਰਸ, ਪੁਲਸਤਯ, ਪੁਲਹਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ—ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਜਯਸ ਅਤੇ ਅਮਿਤਸ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਯਮ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਭੁਕ, ਵਾਮਦੇਵ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਬਸ਼ਕਲੀ—ਇਹ ਮਨੂਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਮਨੂ ਸਵਰੋਚਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੰਡਲੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਹਦਗੁਣ ਅਤੇ ਨਭਸ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਉਲਲੇਖ ਹੈ। ਦੱਤਾ, ਅੰਭੋਲੀ, ਅਵਰੀਵਨ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਿਆ—ਇਹ ਸਾਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਪਸ਼ਚਿਤ ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਪੁਰੁਕ੍ਰਿਤਸਰਾ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਤਮ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਜਾ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੂ ਹਨ। ਦੇਵਵ੍ਰਿੱਧ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹੋਤਸਾਹ ਅਤੇ ਜੀਤਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਤਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕੂ—ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪੰਜ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਉਲਲੇਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਾਰਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਮਨੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।