ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਬੜੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਜਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਕੇ ਜਾਂ ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭਸਮ ਹੋਏ ਜਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਨਾ ਸੜੇ, ਉਹ ਸਭ ਜੋ ਰੌਰਵ, ਅੰਧਤਮਿਸ੍ਰਾ ਤੇ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਾ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਆਸਿਪਤ੍ਰ ਵਣ ਤੇ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਕੀੜਿਆਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਜਣਾਂ ਵਿਚ ਆਏ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ, ਚਾਹੇ ਮੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ, ਜੋ ਪਰੇਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ-ਪੱਖੀ ਤੇ ਮਾਤਰ-ਪੱਖੀ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮੇ, ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਉਹ ਜੋ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋਏ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋਏ, ਜਿਹੜੇ ਅੰਗ-ਵਿਕਲ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਜਣਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮੇ, ਜਾਣੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਲਈ ਗਯਾ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਸ ਗਯਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਦੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਰੋਵਰ, ਅਮਰ ਵਟਵ੍ਰੱਖ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ, ਇਹ ਗਯਾ ਦੀ ਚੋਟੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਤਰਪਣ ਤੇ ਸ੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ, ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ ਗਯਾ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਅਸਠੀ-ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ, ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗਯਾ ਵਿਚ ਜੋ ਪਰੇਤ-ਸ਼ਿਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਥਰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਸ ਪਰੇਤ-ਸ਼ਿਲਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਰੇਤਾਂ ਦੀ ਉਤਥਾਨ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦਧ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਪਠਰ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਚਪਟੀ ਹੈ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਕਮਲ-ਵਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਲੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਥਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਲਣ ਵਿਚ, ਆਦਿ-ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਤੇ ਉਹ ਉਥੇ ਰਹੇ। ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਕੂਰਮਾ, ਵਰਾਹ, ਨਰਸਿੰਘ, ਵਾਮਨ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਿ-ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਦਿ-ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਰਘ, ਭਾਂਡੇ, ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਵਸਤ੍ਰ, ਮਕੁਟ, ਘੰਟੀ, ਚਮਚਾ, ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵਾਸ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੱਤਿਆ ਤੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਖਰਕਾਰ, ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਜਗਨਾਥ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਤੇ ਬਲਭਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਮ-ਪੁਰਖ, ਰਾਜਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਪਾਰਦਿਨ, ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਘਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਰੇਵੰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਘੋੜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਇੱਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੂਜਾਵਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਉਤਥਾਨ, ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਅਨੇਕ ਵਰਦਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।