ਗਯਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਵਿਸ਼ਾਲਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂ?" ਤਦ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਗਯਾ-ਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਥੇ ਕੁਝ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿਸਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹਿੰਸਾ ਵਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਬੜੇ ਪਾਪ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਅਵੀਚੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੂੜਾਕਰਣ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਜੋ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲ ਗਏ, ਉਹ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ। ਮਾਂ, ਦਾਦੀ, ਪਰਦਾਦੀ, ਨਾਨਾ, ਨਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅਖੂਟ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵਖੰਡ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਵਿੱਚ "ਗਯਾ ਮਹਾਤਮ" ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਤਸ਼ਿਲਾ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਮਨ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਮਾਤਰਕਾ ਵੰਸ਼, ਨਾਨਕੇ ਵੰਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ-ਗੋਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਦੰਦ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਜੋ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੁਖੀ ਰਹੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ-ਗੋਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਾਹਾ ਲੈ ਕੇ, ਜ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਪਾਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨੇ ਸਾੜਿਆ, ਜਾਂ ਸ਼ੇਰ-ਚੀਤੇ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨੇ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ, ਜਿਹੜੇ ਰੌਰਵ, ਅੰਧਤਮਿਸ੍ਰ, ਕਾਲਸੂਤ੍ਰ, ਅਸੀਪਤ੍ਰ ਵਣ, ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਵਰਗੇ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਪਿਤਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜਾ ਭੋਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਕੀੜਿਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪੀੜਾ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਕ ਹੋਏ ਹੋਣ—ਮੇਰੇ ਸਮੂਹ ਪਿਤਰ, ਪਿਤਾ ਵੰਸ਼, ਮਾਤਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਜਾਂ ਜੋ ਅਣਜਾਣ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼ਾਨ ਆਦਿਕ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਾਖੀ ਬਣੋ। ਹੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਗਯਾ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਨਦੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੋਵਰ, ਅਖੰਡ ਵਟਵ੍ਰਿੱਛ, ਤੇਜਸਵੀ ਸੂਰਜ ਤੇ ਗਯਾ ਦਾ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ "ਗਯਾ ਮਹਾਤਮ" ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਪੱਥਰ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ-ਸ਼ਿਲਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਪੱਥਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਣ, ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਪ੍ਰੇਤ-ਸ਼ਿਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਧਾਰ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਵਿੱਚ "ਗਯਾ ਮਹਾਤਮ" ਅਤੇ "ਗਯਾ ਮਹਿਮਾ" ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਉਚਿਤ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।