ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰਮ ਦੇ ਅਰਣਿਆਂ ਜਾਂ ਮਤੰਗਾ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਰਾਜਸੂਯ ਜਾਂ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਓਥੇ ਕੂਏਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਰਤ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਾਨ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੋ ਯਜਮਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼੍ਰਾਧ੍ਹ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਵਿਅਾਸਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ, ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਤੇ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨੌਂ ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਧ੍ਹ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਇਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਂ ਦਾ ਸ਼੍ਰਾਧ੍ਹ ਇਥੇ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਗਯਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਧ੍ਹ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਰਗੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦਰਭ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਵੰਸ਼ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਅਖੂਟ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੌ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨੀਲਾ ਬਲਦ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਗਯਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਗਯਾ ਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਵੀ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਣਗੇ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾ?" ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਗਯਾ ਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋ ਪੀਲਾ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘਾਤੀ ਸੀ, ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਉਹ ਅਵੀਚੀ ਨਰਕ ਗਿਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਿੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਰਜ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰਕੇ, ਆਖਿਰਕਾਰ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚੂੜਾ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਜੋ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲ ਗਏ, ਉਹ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ, ਦਾਦੀ, ਪਰਦਾਦੀ, ਮਾਤਾ ਪੱਖੋਂ ਨਾਨਾ, ਨਾਨੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅਖੂਟ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਸਥਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ, ਆਚਾਰ ਖੰਡ ਦੇ ਚੌਰਾਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਗਯਾ ਮਹਾਤਮ' ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰੇਤਸ਼ਿਲਾ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਸਨ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਜੋ ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਅਣਜਾਣੀ ਹੈ, ਪਿਤਰ ਪੱਖੋਂ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਪੱਖੋਂ ਜਾਂ ਨਾਨਕੇ ਪੱਖੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਅਣਜਾਣੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਜਿਹੜੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਦੰਦ-ਰਹਿਤ ਸਨ ਜਾਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੁਖੀ ਰਹੇ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਫਾਹੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਹਵਨ ਹੈ।