ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗਯਾ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰਾਧ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ। ਫਿਰ ਦੱਖਣੀ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ, ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਦਾਨ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਕਰਮ ਸਿੱਧ ਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਨਖਲਾ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜੇ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਥੇ ਕਵ੍ਯਵਾਹ, ਸੋਮ, ਯਮ ਅਤੇ ਅਰ੍ਯਮਾਨ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਪਿਤਰ-ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਗਯਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਗਦਾਧਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰ-ਰੁਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਦਸ ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਦਸ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰ ਤੁਰੰਤ ਸਦਾ ਲਈ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ-ਵਨ ਜਾਂ ਮਤੰਗ ਕુંਡ ਤੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਰਮ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜੇ ਕੂਏਂ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਯੱਗ-ਕੁਆਂਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼੍ਰਾਧ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਿਅਾਸ ਮੂਖ, ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪਗਾਂ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਨੌਂ ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਵੀ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਾਂ ਦਾ ਸ਼੍ਰਾਧ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਉਹ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਗਯਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਪਦ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਕ ਵਾਲੇ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਵੰਸ਼ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇੰਝ ਮਨੁੱਖ ਅਖੁੱਟ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੌ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨੀਲੇ ਬਲਦ ਨੂੰ ਛੱਡੇ। ਪਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਕਿ ਗਯਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਗਯਾ ਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਭ ਪਿਤਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਵੀ। ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਣਗੇ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣਗੇ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾ?" ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਗਯਾ ਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਕੁਝ ਜੀਵ ਆਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੀਲਾ-ਸਾ ਲੱਗਦਾ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹਿੰਸਕ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੰਤਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਵੀਚੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਪਿੰਡ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।" ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਚੂੜਾ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਜੋ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰ ਗਏ, ਉਹ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਦਾਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ, ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦੀ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।