ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਧਾਰਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨਾ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤਿਤ ਪਿਤਰ ਉਧਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰ, ਜੋ ਨਰਕ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਗਯਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਉਹ ਤਿਉਹਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਗਯਾ ਦੇ ਕੂਏ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕੋਟਿਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁੰਡਰੀਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਧਾਰਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਗਯਾ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਆਈ। ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ-ਵੀਹ ਪੀੜੀਆਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਜਗਾ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ। ਗਯਾ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗਯਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬਲਿ ਛੁਡਾਉਣ ਦਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਜਿੰਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪਿਤਰ, ਸਾਕ, ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਧਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋ ਕੌਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਰਾ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਕੌਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕੋਲ ਹੀ ਅਗਨੀਧਾ ਨਾਂਕਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਪਿਲਾ ਹੈ। ਕੁਮਾਰਧਾਰਾ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾ ਕੁੰਡ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਤ ਕੁੰਡ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਉਧਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਅਠੀ-ਤੀਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ ਗਯਾ ਜਾਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਗਯਾ ਜਾਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਘਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸਿਰ ਮੂੰਡਣ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਿਯਮਤ ਹੈ। ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਧਾਰਾ 'ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਮਾਨਸਾ 'ਤੇ ਚੁਪ ਰਹਿ ਕੇ, ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਰਮ ਸਿਧ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੀਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਨਖਾਲਾ ਨਾਂਕਾ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਕੀਤਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਅਭਿਨਾਸੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਆਵਾਹ, ਸੋਮਾ, ਯਮ ਅਤੇ ਆਰ্যমਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ—ਤੁਸੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਕੇ ਇਥੇ ਆ ਜਾਓ। ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਗਯਾ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਗਦਾਧਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਸ ਪੂਰਵਜ ਅਤੇ ਦਸ ਉੱਤਰਜ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਧਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।