ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਗਯਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਹੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਰਥਯਾਤਰਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਦੋਂ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗਦਾਧਰ, ਮਾਧਵ—ਜੋ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹਨ—ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਮੌਨ ਧਾਰ ਲੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੂਰਜ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੂਰਜ, ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਤ੍ਰਿਕਾਲ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਨਿੱਤ ਨੇਮ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਕਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਕਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਗਦਾ ਹਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਡਪ੍ਰਿਸ਼ਠ ਉੱਤੇ ਮਹਾ ਚੰਡ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਮਕ, ਜੋ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਰਿਣ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਕੰਡੇਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀ ਘੱਟ ਹੈ? ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਤੀਰਥ, ਸਮੁੰਦਰ, ਜਾਂ ਸਰੋਵਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਗਯਾਸ਼ਿਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਭਿ ਤੀਰਥ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਰਿਣ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੰਸ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਇਕਵੀ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਸਰੋਵਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਵਾਲੇ ਕੁਟ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਵੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੇਨੁਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਵੀ ਇਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਨਰ, ਵਾਸਵ, ਵੈਸ਼ਣਵ, ਗਾਯਤ੍ਰੀ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ, ਜਾਂ ਸਾਰਸਵਤ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਮਤੰਗ ਦੇ ਧਰਮਾਰਣਯ ਜਾਂ ਪੋਖਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਸਾ ਥਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੀਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇੱਥੇ ਅਮਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਇਹ ਪਿੰਡ ਦਾ ਦਾਨ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ!" — ਐਸਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗਯਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਅਮਰ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵੀਹ ਪੀੜੀਆਂ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਆਸਨ ਹੈ, ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਰਤ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ।