ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਕੂਏਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੀਆਂ ਆਗਲੇ ਆਦਿ-ਅੰਤ ਚੌਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਭਾਰੀ ਪਾਪ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਮਦਿਰਾ ਪਾਨ, ਚੋਰੀ, ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ—ਇਹ ਪਾਪ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਚੋਰ ਮਾਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦਾ 'ਗਯਾ ਮਹਾਤਮ' ਅਠੀ-ਦੂਜਾ ਚੈਪਟਰ ਅਚਾਰਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਕਟ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਗਯਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜਗ੍ਰਹ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਹੈ। ਮੁੰਡਪ੍ਰਿਸ਼ਠ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਪੱਛਮ, ਦੱਖਣ, ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਗਯਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਪੰਜ ਕਰੋਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਗਯਾਸ਼ਿਰ ਇੱਕ ਕਰੋਸ਼ ਹੈ। ਜਨਾਰਦਨ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਕੂਏ ਤੋਂ, ਇੱਥੇ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਦੇਵ-ਦੇਵਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਵਿਖੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਰਥ-ਮਾਰਗ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਾਮਹ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਦਾਧਰ, ਮਾਧਵ, ਪਰਮ-ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮੌਨ-ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਇਨਸਾਨ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਸੂਰਜ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੂਰਜ, ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਪਾਸਨਾ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਕਰਜ਼ੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੋ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਟੀਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਕਰਜ਼ੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ, ਜਿੱਥੇ ਗਦਾ ਲਹਿਰਦੀ ਹੈ, ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਇਨਸਾਨ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਡਪ੍ਰਿਸ਼ਠ ਉੱਤੇ ਮਹਾ ਚੰਡੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਮਨ-ਚਾਹੀ ਇਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੋਮਕਾ, ਗਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਪਿਤਰ-ਕਰਜ਼ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪਿਤਰ-ਕਰਜ਼ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ? ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ, ਸਮੁੰਦਰ, ਸਰੋਵਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਯਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਅਤੇ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਗਯਾਸ਼ਿਰ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਭੀ-ਤੀਰਥ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਕੂਏ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਪਿਤਰ-ਕਰਜ਼ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੰਸ-ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੇ ਇਕੀ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਕਰੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ-ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਮਾਨਸਾ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਪੂਜਨ ਵਾਲੇ ਕੂਟ ਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧੇਨੁਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਨਰ, ਵਾਸਵ, ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਤੀਰਥ, ਜਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ, ਸਾਰਸਵਤ ਤੀਰਥ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਇਨਸਾਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਮਤੰਗ ਦੇ ਧਰਮ-ਅਰਣਯ ਜਾਂ ਪੋਖਰ ਤੇ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਇਨਸਾਨ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਯਾ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਉੱਚਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।