ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵੈਨਾਇਕਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਰਾਮਗੀਰੀ ਦੀ ਉੱਤਮ ਆਸ਼੍ਰਮ-ਭੂਮੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਰਮੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਤੀਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰਤਿਕੇਯਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਜੈਨੀ ਵਿਚ ਮਹਾਕਾਲਾ, ਕੁਬਜਕਾ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੀ ਧਰਾ ਹਰੀ, ਮਹਾਕੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕਾਵੇਰੀ, ਚੰਦ੍ਰਭਾਗਾ ਅਤੇ ਵਿਪਾਸ਼ਾ — ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਮਥੁਰਾ, ਸੁਖਦਾਈ ਸ਼ਹਿਰ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਨਾ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਸੂਰਜ, ਸ਼ਿਵ, ਗਣ, ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪੂਜਾ, ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਕਾਮੁਖਾ, ਵਾਰਾਹਾ, ਅਤੇ ਭੁਨਦੀਰਾ, ਜੋ 'ਸਵਾਮੀ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਮਰੂਪ — ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਮਾਖਿਆ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਵਿਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸ਼ੋत्तਮ ਦਾ ਤੀਰਥ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ, ਪਯੋਸ਼ਨੀ — ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ। ਗੋਕਰਨ ਮਹਾਤੀਰਥ, ਮਹਿਸ਼ਮਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਰੰਗਧਰ ਵੀ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਨੰਦੀ-ਤੀਰਥ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਵੇਣੀ, ਭੀਮਰਥੀ, ਗੰਡਕੀ, ਅਤੇ ਇਰਾਵਤੀ — ਇਹ ਦਰਿਆ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਪਰਮ ਤੀਰਥ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਧਿਆਨ ਹੈ; ਆਤਮ-ਨਿਗ੍ਰਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ, ਧਿਆਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ, ਰਾਗ ਅਤੇ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਦੇ ਦਾਗ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਫ਼ਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ — "ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ" — ਉਹ ਅਜੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਜਿਸਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮਨ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਦਰਿਆ, ਸਭ ਪਹਾੜ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਹਨ। ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਸੱਤ ਘਾਟ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਕੋਣਗਿਰੀ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਸਹਯਾਚਲ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਏਕਵੀਰ ਅਤੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰੀ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਨਾਖਾਲਾ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਅਾਸ ਨੂੰ, ਦਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਿਆ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗਿਆ ਅਟੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜਾ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਇੱਕਅੱਸੀਵੀਂ ਅਧਿਆਇ, "ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ", ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਗਿਆ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਅਾਸ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਇਸ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਗਿਆ ਦੀ ਪਰਮ ਮਹਾਨਤਾ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਸੁਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਕਟਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਲੈ ਆ ਕੇ, ਉਥੇ ਲਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ, ਗਿਆ 'ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਜੋਂ ਖੜਾ ਹੈ। ਜਨਾਰਦਨ, ਕਾਲੇਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਮਹਾ-ਪਿਤਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਵੀ ਉਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਯਜ, ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ, ਪਿੰਡ-ਦਾਨ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਿਆ ਨੂੰ ਪਰਮ ਤੀਰਥ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਮਹਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਥੇ ਯਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰੋਵਰ ਆਦਿ ਵੀ ਬਣਾਏ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗਿਆ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਪੰਜ ਕਰੋਸ਼ ਵੱਡੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ਾਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਗਿਆ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਥੇ ਇੱਕ ਦਰਿਆ, ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਗਿਆ ਵਿਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਗਿਆਨ, ਗਿਆ 'ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ, ਅਤੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਮੌਤ — ਇਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਹਨ।