ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਦਮਰਾਗ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜਾਂਚ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਖ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੁਣਵੱਤਾਵਾਂ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਦਮਰਾਗ ਦੀ ਅੱਗ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੜਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਕੱਚ, ਨੀਲਾ ਕੰਵਲ, ਕਰਵੀਰ, ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ, ਅਤੇ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਅੱਖ ਵਰਗੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਅਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਸਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਨੀਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਬੇ ਵਾਲੀ ਛਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੀਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਚਮਕ ਉਸਦੇ ਕੇਂਦਰ 'ਚ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਗਾੜ੍ਹੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਪਦਮਰਾਗ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਸਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਮਾਸਾ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਤੋਲ ਕੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੰਦਰਨੀਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਾਲਾ ਬਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਚਾਰਕੰਡ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੈਦੂਰਿਆ ਅਤੇ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਕਰਕੇਟਾ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੁਰ ਦੀ ਧੁਨੀ ਉਠੀ। ਉਹ ਧੁਨੀ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਧੁਨੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਖਾਨ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਗੁਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਤਨ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਦਿਖਦੇ ਹਨ। ਪਦਮਰਾਗ ਨੂੰ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੋਰ ਦੀ ਗਰਦਨ ਵਾਂਗ ਨੀਲਾ ਜਾਂ ਬਾਂਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਵੈਦੂਰਿਆ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਚਮਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ ਕੱਚ, ਨੌਜਵਾਨ ਕੱਚ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਹਲਕੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੱਚ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰਨੀਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਰਤਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਕੋ ਰੰਗ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਅਕੁਸ਼ਲ ਲੋਕ, ਠੀਕ ਜਾਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ, ਵਰਤਮਾਨ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲੱਭੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਨੁ ਦੇ ਉਚਿਤ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭਾਰ ਸੋਲਾਂ ਮਾਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਧਾਗਾ ਚਾਰ ਮਾਸਾ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਮਾਸਾ ਪੰਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਿਰਧਾਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਦੂਰਿਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਾਲਾ ਤਿਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਵੀ ਆਚਾਰਕੰਡ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਖਾਲ ਡਿੱਗੀ। ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਕ ਫਿੱਕੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਪੱਥਰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਦਮਰਾਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੱਥਰ ਲਾਲੀ, ਪੀਲਾਪਣ, ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਕੋ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਲ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਪਦਮਰਾਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਵੈਦੂਰਿਆ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਤਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਰਾਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਾਲਾ ਚੌਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਵੀ ਆਚਾਰਕੰਡ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹਵਾ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਖ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਵਲਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛਿੜਕ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਰਤਨ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਲਹੂ, ਸੋਮਾ, ਸ਼ਹਿਦ, ਤਾਮਬਾ, ਪੀਲਾਪਣ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਦਿ ਭਾਗ ਦੇ ਆਚਾਰਕੰਡ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।