ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰਤਨ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗਤ ਸਦਾ ਹੀ ਸਭ ਵਲੋਂ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੁਰਵ-ਖੰਡ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਵਿਚ "ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਦੀ ਜਾਂਚ" ਨਾਮਕ ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਪਿੱਤ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ ਉੱਤੇ ਰਤਨ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਉਤਰਨ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਅਚਾਨਕ, ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਸੁਰਸਾ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈ ਤੁਰੁਸ਼ਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪਿੱਤ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਹ ਵਾਰਾਲਾ ਦੇ ਵਾਸ ਤੇ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਰਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ। ਪਿੱਤ ਹਾਲੇ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਸ ਪਿੱਤ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਘਾਹ, ਕਾਈ, ਤੇ ਦਲਦਲੀ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਚੋਚ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਸੂਤੀ-ਕਪਾਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਜुगਨੂ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਪਿੱਤ, ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਡਿੱਗਿਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸ ਸਬਜ਼ ਰਤਨ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਹੈ। ਉਹ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਰਾ ਰੰਗ, ਨਰਮ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ-ਸਮਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਆਕਾਰ ਤੇ ਗੁਣ ਸਹੀ ਹਨ, ਰੰਗ ਇਕਸਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਘਾਟ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਹਰੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਮਕ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਰਤਨ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਰਤਨ ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗ, ਤੀਬਰ ਚਮਕ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਆਕਾਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਰਤਨ ਚਿੱਟੇ, ਸਖਤ, ਅਸ਼ੁੱਧ, ਰੁੱਖੇ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਰਤਨ ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪੰਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੱਲਾਤਕ ਅਤੇ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਮਿਤ ਹਨ। ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ, ਜਦੋਂ ਲਿਨਨ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਪੋਲਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਪੰਨੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਰੂਪ ਅਤੇ ਗੁਣ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਬਜ਼ ਰਤਨ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਹੀਰੇ, ਮੋਤੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਰਤਨ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਾਰੀ, ਸਿੱਧੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਪੀਣ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ-ਮੰਤ੍ਰ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਰ, ਮਹਿਮਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸਤਕਾਰ-ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਰਤਨ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਰਤਨ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। "ਪੰਨਾ ਰਤਨ ਦੀ ਜਾਂਚ" ਨਾਮਕ ਇਕੱਤਰ ਅਧਿਆਇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ, ਸਿੰਹਲ ਦੀਆਂ ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਨਰਮ ਕਲੀਆਂ, ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਅੰਕੁਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ, ਨਵੇਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਟਹਣੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ, ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਝਾਗ ਸਮਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਮੋਰ ਦੀ ਗਰਦਨ, ਹਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਮਧੁਮੱਖੀ, ਧਨੁ, ਹਰਾ ਦੇ ਗਲ, ਅਤੇ ਲਾਲ-ਰੰਗੇ ਫੁੱਲ ਵੀ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾਫ਼ ਜਲ ਦੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚਮਕ ਸਮਾਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੀ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਕ ਹੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰੀ ਅਤੇ ਚਟਾਨੀ ਦਰਾਰਾਂ ਦੀ ਡਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਰਤਨ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਦੇ ਗੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਨਣ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਦਰਸ਼ਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।