ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਈ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਮੋਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰ (boar) ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਂਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਆਮ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮੋਤੀਆਂ ਸਾਫ-ਧੋਏ ਹੋਏ ਚਾਂਦੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਵਰਗਾ ਉਜਾਲਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਹ ਮੋਤੀਆਂ ਸੱਪ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਰੱਖਿਆ-ਯਜਨ ਕਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਲ ਦੀ ਛਤ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਖਜਾਨੇ ਲਟਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਨਾਲ ਝੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸੱਪ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮੋਤੀ ਉਸਦੇ ਫਣ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਚਮਕ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਗੋਲ ਉਜਾਲਾ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਇਉਂ ਹੀ ਰਾਤ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਮੋਤੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ—even ਜੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇ। ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨਿਆਂ ਤੱਕ, ਇਹ ਮੋਤੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਪਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਰੰਗ ਹਨ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰੰਗ—ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ—ਉੱਤਮ ਗਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ। ਉਹ ਬੀਜ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਸੀਪੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਜਦੋਂ ਦੁੱਧ-ਜਲ ਦੀ ਧਾਰ ਉਸ 'ਤੇ ਪਈ, ਤਾਂ ਸੀਪੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਉਹ ਬੀਜ ਮੋਤੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੋਤੀਆਂ ਸਿੰਹਲਿਕਾ, ਪਰਲੌਕਿਕਾ, ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ, ਤਾਮਰਪਰਨ ਤੇ ਪਰਸ਼ਾਵਾ ਦੇ ਹਨ। ਸੀਪੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਘਟੀਆ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਕਾਰ, ਸ਼ਕਲ, ਗੁਣ ਤੇ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖਣਿਓਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਤੇ ਆਕਾਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੀਪੀ-ਪੈਦਾ ਮੋਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਚਮਕ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੀ, ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹਲਕੀ ਹੈ—ਜੇ ਉਹ ਅੱਧ ਮਾਸ਼ਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੀਮਤ ਦੋ-ਪੰਜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅੱਧ ਜਾਂ ਦੋ ਮਾਸ਼ਾ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੀਮਤ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅੱਧ ਮਾਸ਼ਾ ਵਧੇ, ਤਾਂ ਕੀਮਤ ਤੇਈ ਸੌ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਇੱਕ ਤੇ ਅੱਧ ਮਾਸ਼ਾ ਵਧੇ, ਤਾਂ ਕੀਮਤ ਸੌ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉੱਤਮ ਗੁਣ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਵਜ਼ਨ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸਨੂੰ "ਦਾਰਵਿਕਾ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਵਜ਼ਨ ਦੋ ਵਾਰੀ ਦਸ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ "ਭਵਕਾ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਾ ਤੀਹ ਵਜ਼ਨ "ਸ਼ਿਕਿਆ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਚਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਕੀਮਤ ਤੀਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਠ ਵਜ਼ਨ "ਨਿਕਰਸ਼ੀਰ਷" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕੀਮਤ ਚੌਦ੍ਹਾਂ। ਇਲਾਵਾ, ਗਿਆਰਾਂ ਤੇ ਨੌਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਮੋਤੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ, ਜੰਬੀਰਾ ਫਲ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਪਕਾਓ। ਫਿਰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਮਛੀ-ਭਾਂਡਾ ਲਓ, ਉਸ ਵਿਚ ਪਕਾਓ; ਫਿਰ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਮਲ-ਭਾਂਡਾ ਵਰਤੋਂ। ਫਿਰ, ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ, ਨਿਰਮਲ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਰਗੜੋ, ਤਾਂ ਮੋਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ, ਜਦੋਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਫੈਦ ਕੱਚ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਹੀ, ਸਿੰਹਲ ਦੇ ਮਹਿਰਤ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮੋਤੀ ਨੂੰ ਗਰਮ, ਨਮਕੀਨ ਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੋਤੀ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਂਦੀ, ਉਹ ਅਸਲ ਮੋਤੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮੋਤੀ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਗੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਉਚਿਤ ਆਕਾਰ, ਭਾਰੀ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸਫੈਦ, ਗੋਲ ਤੇ ਇੱਕਸਾਰ ਸੁਤਲੀ-ਸੁਰਾਖ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ—ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮੋਤੀ ਪਰਿਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗਰੁੜ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ, ਪੂਰਵ ਖੰਡ, ਆਚਾਰ ਖੰਡ ਦੇ ਉਣਹਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ' ਵਿੱਚ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਚੈਪਟਰ ਵਿੱਚ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ, ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਗਰਵ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਿੰਹਲੀ ਨਾਰੀ ਦੀ ਕਮਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।