ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਣੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਥਮ ਖੰਡ ਦੇ ਆਚਰਨ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਮੌਤ ਹੀ ਹੈ। ਹਰ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਅਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ—ਇਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਸ਼ੁਭ ਲਛਣਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕ੍ਸ਼ਾਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜ਼ਹਿਰ, ਪਕੜ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਗਲਤ ਦਿਸ਼ਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਮ੍ਰਿਤਿਉਂਜਯ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਅਤੇ ਰੋਚਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਥਮ ਖੰਡ ਦੇ 'ਸ਼ਾਲਾਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਸੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨਿਰਣਯ' ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਹਰਾ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੰਗਲ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਧਰਤੀ, ਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ—ਇਹ ਸਭ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਸ਼ੁਕਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧ, ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਵੀ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਵੀ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਕਰਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸ਼ੁਭ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਨਾਡੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਵਿਅਪਕ ਹਨ। ਨਾਭੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਡੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ: ਖੱਬੀ, ਸੱਜੀ ਅਤੇ ਮੱਧਲੀ। ਮੱਧਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੱਜੀ ਨਾਡੀ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੱਬੀ ਨਾਡੀ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਸੱਜੀ ਨਾਡੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਸ਼ ਪਿੰਗਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਿਖੇ ਕਰਮ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਮਿਲਨ ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਪਿੰਗਲਾ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਮੁਕਤੀ ਜਾਂ ਸਫਲਤਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਡਾ ਨਾਡੀ ਨੂੰ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ। ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ ਜਾਣੋ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ। ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਵਿੱਚ, ਖੱਬੀ ਨਾਡੀ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਪਰ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਸੱਜੀ ਨਾਡੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਮੱਧਲੀ ਨਾਡੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਪਰ, ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਪਰ, ਜੇ ਉਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਫਲਤਾ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਭਿਆਨਕ ਵਿਅਾਪਾਰ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੁ ਵਿਅਾਪਾਰ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਦੁ ਕਰਮ। ਫਿਰ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਰੱਖੋ। ਖੱਬੀ ਨਾਡੀ ਨੂੰ ਖੱਬੀ ਅਤੇ ਸੱਜੀ ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਸੱਜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ, ਜੀਵਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਖ਼ਾਲੀਪਨ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਨ ਨਾਡੀ ਵਿੱਚ ਵਿਭੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਚੌਂਸਠਵੀਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਪੂਰਨ ਨਾਡੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਖੱਬੀ ਨਾਡੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਜੇ ਖੱਬੀ ਨਾਡੀ ਵਗਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੱਖਰ ਅਨਿਯਮਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸੱਜੀ ਨਾਡੀ ਵਗਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੱਖਰ ਨਿਯਮਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਸ਼ ਪਿੰਗਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦਿਸ਼ਾ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਖ਼ਾਲੀਪਨ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਵਿਛੋੜਾ ਦਰਸਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰਾ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਵਰਣਾ ਕੀਤੀ।