ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਲੱਛਣ ਉਸ ਦੀ ਸੁਭਾਗਤਾ, ਆਯੁ, ਤੇ ਭਾਗ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀ ਨੱਕ ਸਮਤਲ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਣਤਰ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਜਿਹੜੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਹੋਣ ਤੇ ਮੱਥਾ ਚੌੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਵੀ ਸੁਭ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਕੰਨ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸਮਾਨ, ਮੋਟੇ, ਨਰਮ ਤੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਿਲਾ ਦਾ ਸਿਰ, ਹਥੇਲੀ ਜਾਂ ਪੈਰ ਦੀ ਤਲੀ ਵੀ ਸਮਤਲ ਤੇ ਸੁਧਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੈਰ ਜਾਂ ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਝੰਡਾ, ਚਾਮਰ, ਮਾਲਾ, ਪਹਾੜ-ਵਾਂਗ ਕੁੰਡਲ ਜਾਂ ਚੌਕਠੇ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਹਥੇਲੀ ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਭਰੀ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਡੁੱਬੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਕलाई ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੀ ਰੇਖਾ ਮੱਝਲੇ ਉਂਗਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਰੇਖਾ ਹਥੇਲੀ ਜਾਂ ਉੱਚੇ ਪੈਰ ਦੀ ਤਲੀ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਉੱਠੇ, ਤਾਂ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਰੇਖਾਵਾਂ ਹੋਣ, ਛੋਟੀ ਜਾਂ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਜਾਂ ਘੱਟ ਆਯੁ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਰੇਖਾਵਾਂ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਾਂ ਅੰਗੂਠੀ ਵਾਲੀ ਉਂਗਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੇ, ਜਾਂ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਨਸਦਾਰ ਤੇ ਉਭਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਖੱਬਾ, ਡੁੱਬਾ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਮੋਟੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਅਸੁਭ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਹਿਲਾ ਹੱਸਣ ਤੇ ਗਲਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੰਪਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਸਰੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ; ਜੰਘਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਤਾਂ ਪਤੀ ਦੀ ਹਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ, ਜੇਕਰ ਰੇਸ਼ਮ ਜਾਂ ਅਸੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਕੰਨ ਅਸਮਾਨ ਹੋਣ, ਇਹ ਵੀ ਅਸੁਭ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਪੇਟ ਲੰਮਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਸੁੱਕੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਿਅੰਗ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਆਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਕੋਲ ਕੋਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਪਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲਾ ਪਥਰ ਅਚੁਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਾਰ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲਾ ਚਤੁਰਭੁਜ ਰੂਪ ਹੈ। ਅੱਠਵਾਂ ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ ਹੈ; ਨੌਵਾਂ ਨੌਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਦਸਵਾਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ, ਅਨੰਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਦੇਵਤਾ ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ, ਦੁਆਰਕਾ, ਨੈਮਿਸ਼, ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੇ ਗਿਆ, ਗੰਗਾ, ਨਰਮਦਾ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਗਿਰਸ, ਸ਼੍ਰੀ-ਮੁਖ, ਭਵ, ਯੁਵ, ਧਾਤਾ, ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁ, ਸਵਭਾਨੁ, ਤਰਣ, ਪਾਰਥਿਵ, ਵਿਆਯ, ਨੰਦਨ, ਵਿਜਯ, ਜਯ, ਮਨਮਥ, ਦੁਰਮੁਖ, ਸ਼ੁਭਕ੍ਰਿਤ, ਸ਼ੋਭਨਾ, ਕ੍ਰੋਧੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਵ, ਉਪਰਭਾਵ, ਪਰਿਧਾਵੀ, ਪ੍ਰਮਾਦੀ, ਆਨੰਦ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਨਲ, ਦੁੰਦੁਭੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰਣਯੋਗ ਹਨ। ਦੁੰਦੁਭੀ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਤੇ ਅਖੂਟ ਹੈ। ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ! ਮੈਂ ਪੰਜ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਧੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।" ਪੰਜ ਅਗਨਿਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆ, ਈ, ਊ, ਐ, ਔ ਲਿਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਤਿਥੀਆਂ, ਇਕੱਲੇ ਅਗਨਿਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਹਨ: ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਜੇਤੂ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸ਼ੁਕਰ, ਸ਼ਨੀ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਚੈਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਲੱਛਣ, ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇ ਸੰਕੇਤ, ਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਭਾਗ ਤੇ ਆਯੁ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਥਰਾਂ, ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੁਆਰਾ, ਪਾਪ ਮੁੱਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।