ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਲੱਛਣ ਉਸ ਦੀ ਕismet ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਛੋਟੀ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਛੋਟੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਮੋਟੀ, ਲੰਬੀਆਂ, ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਨ ਵਾਂਗ ਉੱਠੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਬੜੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਐਸੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਅਰਧ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਗਰੀਬ ਤੇ ਕਦੇ ਅਮੀਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਉੱਠੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਵਸਤਿਕਾ ਵਰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਉਹ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਥਾ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੱਥਾ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੰਝੂ ਆਉਣ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਤੇ ਕਰੜਾ ਰੋਣਾ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਹੱਸੇ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਾਗਲਪਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਲਈ ਚਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਪਚਾਨਵੇਂ ਸਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਾਲ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅੱਸੀ ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਲੀ ਲੱਛਣ ਵਕਰੀਆਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਤੀਹ ਐਸੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਛਤਰੀ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੱਲੇ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਮੀਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਘੜੇ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਰੂਪ ਸੁਹਾਵਣਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਸਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਨਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਘਣੇ, ਬਹੁਤ ਮੋੜੇ ਹੋਏ, ਮੋਟੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਲੱਛਣ ਆਪਣਾ ਵਿਅਕਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਨਤੀਜਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛੇ ਲੱਛਣ ਉੱਪਰ ਉਠੇ ਹੋਣ, ਚਾਰ ਛੋਟੇ ਹੋਣ, ਸੱਤਵਾਂ ਲਾਲ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਖ ਦਾ ਮੱਥਾ, ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਛਾਤੀ ਬਹੁਤ ਚੌੜੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੰਘਾਂ, ਗਰਦਨ ਤੇ ਲਿੰਗ ਉੱਚੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕੋਨੇ, ਪੈਰ, ਜੀਭ ਤੇ ਹੋਠ—ਇਹ ਪੰਜੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਬਾਂਹਾਂ, ਦੰਦ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਨੱਕ—ਇਹ ਸਭ ਲੰਮੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਰਾਣੀ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਨਰਮ ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਪੈਰੀਆਂ ਦੇ ਤਲਵੇ ਤੇ ਨਖ ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੇ ਹੋਣ। ਉਸਦੇ ਟਖਣੇ ਢੱਕੇ ਹੋਣ ਤੇ ਭਰੇ ਹੋਣ, ਤਲਵੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਸੁਭਾਗੇ ਹੋਣ। ਜੇ ਪੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਜਰ, ਕਮਲ ਜਾਂ ਹਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਉਹ ਨੌਕਰਾਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਜੋੜ ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਨਾ ਹੋਣ, ਦੋਵੇਂ ਘੁਟਣ ਬਰਾਬਰ ਤੇ ਸੁਭਾਗੇ ਹੋਣ। ਲਿੰਗ ਅਤਿ ਉੱਤਮ, ਚੌੜਾ ਤੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੀ ਯੋਨੀ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਸੁਭਾਗੀ ਹੋਵੇ, ਕਮਰ ਭਾਰੀ ਤੇ ਸੁਭਾਗੀ ਹੋਵੇ। ਨਾਭੀ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਹੋਣ। ਮਜਬੂਤ ਤੇ ਵਾਲਦਾਰ ਜੰਘਾਂ, ਨਰਮ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਆਕਾਰ ਦੀ ਗਰਦਨ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੰਦ ਚੰਬੇਲੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਤੇ ਬੋਲੀ ਕੋਇਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਹੋਵੇ। ਨੱਕ ਸੁਧੜੀ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁਭਾਗੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭੌਂਹਾਂ ਅਰਧ ਚੰਦ ਵਰਗੀਆਂ, ਪਰ ਮੱਥਾ ਚੌੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਦੋਵੇਂ ਕੰਨ ਚੰਗੀ ਮਾਸਦਾਰੀ ਵਾਲੇ, ਬਰਾਬਰ, ਨਰਮ ਤੇ ਠੀਕ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਣ। ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਿਰ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵੇ ਜਾਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਸਮਤਲ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਹਥੇਲੀਆਂ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡਾ, ਚਾਮਰ, ਮਾਲਾ, ਪਹਾੜ ਆਕਾਰ ਦੇ ਕੰਨ ਦੇ ਬਾਲੇ ਜਾਂ ਵੇਦੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਅਨਕੁਸ਼ ਆਦਿਕ ਸੁਭ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹਥੇਲੀ ਨਾ ਡਿੱਗੀ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ; ਕਲਾਈ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਉਂਗਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਲਕੀਰ ਸੁਭਾਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਲਕੀਰ ਹਥੇਲੀ ਤੱਕ ਜਾਂ ਉੱਪਰ ਉਠੇ ਪੈਰ ਦੇ ਤਲਵੇ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਵੀ ਚੰਗਾ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੀ ਲਕੀਰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਮਰ ਘੱਟ ਜਾਂ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਲੱਛਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੀ ਭਵਿੱਖੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਭਾਗ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਸਦੀਵਾਂ ਤੋਂ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹਨ।