ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਲਕੜਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਭਵਿੱਖੀ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਬਾਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨਾ ਕਰਨ 'ਚ ਧਨੀ ਹੁੰਦਾ, ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਮਸਾਲੇ ਦੀ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਯਜਮਾਨ ਹੁੰਦਾ, ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਵੇਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ। ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਲਾਈਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦੱਸਦੀਆਂ, ਜਦਕਿ ਬਰੀਕ ਲਾਈਨਾਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ। ਇਹ ਲਾਈਨ ਜੇ ਲੰਮੀ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ, ਪਰ ਜੇ ਤੂਟ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਠ ਮੋਟੇ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ; ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹੋਠ ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਅਣਗਠੇ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਹੋਣ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਰਹਿੰਦੇ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਮੋਟੇ, ਚਿੱਟੇ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋਣ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਤਾਲੂ ਚਿੱਟਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਨ ਹਾਣ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਤਾਲੂ ਸੁਚੱਜਾ ਤੇ ਲੰਮਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਛਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਚੱਜਾ ਤਾਲੂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦਾ। ਧਨਵਾਨਾਂ ਦਾ ਤਾਲੂ ਗੋਲ ਤੇ ਵਕਰਾ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਾਲੂ ਲੰਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਾਲੂ ਡਿੱਗਿਆ ਤੇ ਵਕਰਾ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਅਭਾਗਿਆਂ ਦਾ ਛੋਟਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਲਾਲ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਲਾਲ ਦਾੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੋਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਪਤਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਘੱਟ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ; ਅਭਾਗਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੱਲ ਸੁੰਘੜ ਹੋਣ, ਉਹ ਭੋਗੀ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਹੁੰਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਕੱਟੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖੱਡ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਯੋਗ ਨਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੱਕ ਮੌਤ ਕਰਕੇ ਥੱਲੇ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਕ੍ਰੂਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੱਜੀ ਪਾਸੇ ਵਕਰੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਛੀਂਕ ਆਉਂਦੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੰਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਝੁਕੀਆਂ ਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੋਰ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਹਰਾ ਰੰਗ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਵਾਮੀ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪੁਤਲੀ ਕਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਮੀਲੀ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ; ਛੋਟੀਆਂ ਤੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ। ਭਾਰੀ, ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਮਿਲੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ, ਜਾਂ ਅਰਧ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਭਾਗੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਅਰਧ ਚੰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਕਦੇ ਗਰੀਬ, ਕਦੇ ਧਨਵਾਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਨਸਾਂ ਉੱਭੀਆਂ ਤੇ ਸਵਸਤਿਕ ਵਰਗਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੱਥਾ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ; ਉੱਚਾ ਮੱਥਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਿਰ ਚਿਰ ਹੰਜੂ ਵਗਦੇ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਰੋਹਣੀ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਹਾਸੀ ਹੰਸਦਾ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਗਲਪਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਚਾਰ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਪਚਾਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਹੁੰਦੀ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਾਲ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ, ਉਹ ਅੱਸੀ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ। ਚਾਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਕਰੀਆਂ, ਤੇ ਤੀਹ ਭੌਂਹਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਇਹ ਵੀ ਲਕੜਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਛਤਰੀ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਹੁੰਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਿਰ ਘੜੇ ਵਰਗਾ ਤੇ ਮੂੰਹ ਅਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਨ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਨੁੱਕੜੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਰਮ ਤੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਘਣੇ, ਵਕਰੇ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਤੇ ਘੱਟ ਹੋਣ, ਉਹ ਅਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੁੰਦੇ। ਹਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਆਪਣਾ ਅਲੱਗ ਫਲ ਦਿੰਦਾ, ਜੇ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਆਉਂਦਾ। ਛੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਚੀਆਂ, ਚਾਰ ਛੋਟੀਆਂ, ਤੇ ਲਾਲ ਸੱਤਵੀਂ, ਇਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮੱਥਾ, ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਛਾਤੀ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ران, ਗਲ ਤੇ ਲਿੰਗ ਉੱਚੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕੋਨੇ, ਪੈਰ, ਜੀਭ ਤੇ ਹੋਠ—ਇਹ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁੰਦਰ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਭਾਗ, ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।