ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਅਣਗੋਲੀਆਂ, ਪਤਲੀਆਂ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਖੁਰਦਰੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਛਿਟ-ਛਿਟੇ ਵਾਲ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਅਸਮਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹਾਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਚੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਥੱਲੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਮਾਹਰੂਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨ ਹੋਵੇਲਾ। ਜਿਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਭੈਂਸ ਵਰਗੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਵੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਲ੍ਹ ਹਿਰਣ ਵਰਗੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਾਲ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ, ਗੋਲ ਤੇ ਭਰੀ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਹਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੋਟੀ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਦਕਿ ਪਤਲੀਆਂ ਤੇ ਵੱਕਰੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਤਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਥੱਲੀਆਂ ਵੱਲ ਦਬੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਪਿਤ੍ਰ ਧਨ ਗੁਆ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਕਟੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਧਨ ਵਲੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਚੀ ਤੇ ਅਣਗੋਲੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਣਗੋਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਪੀਲੇ, ਖੁਰਦਰੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਾ ਨਖ਼ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਨਖ਼ ਵਿਗੜੇ ਜਾਂ ਰੰਗ ਵਟੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਪਰਾਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲਕੀਰਾਂ ਅਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਲ ਧਨ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਦੋ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਖ, ਛਤਰੀ, ਪਾਲਕੀ, ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਵੱਛਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਰੱਸੀ ਵਰਗਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਸੁਵਾਸਤਿਕ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਯਜਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਸ ਕੋਲ ਢੋਲੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਯਜਮਾਨ ਕੋਲ ਵੇਦੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲਕੀਰਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਹਨ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲਕੀਰਾਂ ਧੀਆਂ ਦੀਆਂ। ਇਹ ਲਕੀਰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਲਕੀਰ ਟੁੱਟੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਰਖ਼ਤ ਤੋਂ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਟੇ ਹੋਠਾਂ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਧਨ ਹੋਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹੋਠ ਲਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਅਣਗੋਲ ਹਨ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਸਮਤਲ, ਮੋਟੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੀ ਤਲੂ ਲੰਮੀ ਤੇ ਸਮਤਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਾਣੋ; ਜੇ ਚਿੱਟੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਧਨ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਮਤਲ ਤਲੂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਧਨਵਾਨਾਂ ਲਈ ਗੋਲ ਤੇ ਵੱਕਰੀ ਤਲੂ, ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਧਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲੰਮੀ ਤਲੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤਲੂ ਡਿੱਗੀ ਤੇ ਵੱਕਰੀ, ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਮੂੰਢੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਤੇ ਲਾਲ ਦਾੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਪਤਲੇ ਜਾਂ ਚਪਟੇ ਹਨ, ਉਹ ਘੱਟ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਧਨਵਾਨ ਰਾਜੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਸਨਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਗਲ੍ਹਾ ਪੈਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਰਪੂਰ। ਜਿਸ ਦੀ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਕਟੀ ਜਾਂ ਖੱਡੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਨੱਕ ਮੌਤ ਕਰਕੇ ਥੱਲੀ ਨੂੰ ਦਬੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੂਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਵੱਕਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਲਈ ਇਕ ਛੀਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਢਲੀਆਂ ਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰੂਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੋਰ ਵਰਗੀਆਂ, ਤੇ ਹਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਵਾਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਮੋਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ, ਭਾਗ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਜ ਖੁਲ੍ਹਦੇ ਹਨ।