ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਲਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ, ਸੁਖ, ਦੁਖ ਅਤੇ ਵੈਭਵ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਦਾ ਲਿੰਗ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਲਿੰਗ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਸ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਨਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਲਿੰਗ ਲੰਬਾ ਜਾਂ ਵਕਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਰਦ ਇੱਕ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਲਿੰਗ ਉਣਜਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰੁੱਖ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੌਲਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੀ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਜਾਂ ਮੋੜ ਲੈਂਦੀ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਇੱਕ ਸਲਸਲੇਦਾਰ ਧਾਰ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਦੀ ਤੇ ਨਰਮ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੁਭਾਗਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਸੁੱਕੀ, ਚੀਕਦੀ ਜਾਂ ਤਪਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਸੁਭਾਗਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਵੀਰਜ ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ ਮਹਿਕਦਾ, ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਵੀਰਜ ਪਤਲਾ ਹੋਵੇ, ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਵੀਰਜ ਖਾਰਾ ਮਹਿਕਦਾ, ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਗਰੀਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਚਿਰ-ਜੀਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਔਰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਛਵਾੜਾ ਮਾਸਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਛਵਾੜਾ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਟ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਟ-ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਪਤਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਰ ਸਿੱਧੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਰ ਡਿੱਗੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ। ਮੱਛੀ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਧਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉੱਭਰੀ ਨਾਭੀ ਵਾਲੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਨਾਭੀ ਪੇਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੀਲ ਵਾਂਗ ਦਰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੈਠਣ ਦੀ ਅਦਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਯਜਨਾ-ਕਰਮ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਹੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਦੋ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਿਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ, ਜੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਿਧਤ ਵਸਤੂਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ, ਉਲਟ ਆਚਰਨ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਮਾਸਾਲੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਉਲਟ ਹੋਣ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਨੌਕਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਨ ਤੇ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉਣਜੀਆਂ, ਪਤਲੀਆਂ ਤੇ ਦਬੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਹਨ। ਨੀਮ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ, ਖਰਾਬ ਵਾਲ ਤੇ ਵਿਰਲ ਵਾਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉਣਜੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੁਵਰਗ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ; ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਪਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਡਿੱਗੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ; ਭਰੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਧਨ-ਵਾਨ ਹਨ। ਜਿਸ ਦਾ ਗਲ ਭੈਸ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀਰ ਹੈ; ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦਾ ਗਲ ਹਿਰਨ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਠ ਵਕਰਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਵਾਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ, ਗੋਲ ਤੇ ਭਰੀ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ, ਜੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਮੋਟੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਧਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ; ਪਤਲੀਆਂ ਤੇ ਵਕਰੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਪਤਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਧਨ ਨੂੰ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੱਥ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ, ਧਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਉੱਭਰੇ ਤੇ ਉਣਜੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਉਣਜੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਸਿਕ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਰੁੱਖੇ ਦੰਦ ਵਾਲੇ, ਗਰੀਬ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਖ਼ੂਨ ਨਹੀਂ, ਨਾਖ਼ੂਨ ਵਿਕਰਤ ਜਾਂ ਰੰਗ-ਵਿੱਚ ਉਲਟ ਹੋਣ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਔਰਤ ਦਾ ਪਤਾ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਮੋਟੀਆਂ ਤੇ ਧਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ‘ਤੇ ਦੋ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਣ, ਉਹ ਲਾਜ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਿਆਂ ‘ਤੇ ਸੰਖ, ਛਤਰੀ, ਪਲਕੀ, ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂ-ਧਨ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਰੱਸੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ‘ਤੇ ਸਵਸਤਿਕ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਸਰੀਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੁਭਾਅ, ਭਾਗ, ਧਨ, ਅਤੇ ਆਯੁ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।