ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮੁਦ੍ਰਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਲਾਈਨ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਤੇ ਆ ਕੇ ਮੱਧ ਉਂਗਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਇਥੇ 'ਦੇਹ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ' ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਨਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਲਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਵਾਲ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਹਨ, ਚਿਹਰਾ ਗੋਲ ਹੈ, ਰੰਗ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਤੇ ਹੱਥ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਭਾਗਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕੁਆਰੀ ਦੇ ਵਾਲ ਲਹਿਰਦਾਰ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਗੋਲ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਲਾਈਨਾਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਲਾਈਨਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਤਾਂ ਧਨ ਦੀ ਘਾਟ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ, ਚਰਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਹੱਥੀ ਦੀ ਅੰਕੁਸ਼, ਕੁੰਡਲ ਜਾਂ ਚਕਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਸਦੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਲ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਹਥੇਲੀ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਦਰਵਾਜੇ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸਦੀ ਮੱਥੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਉੱਚੀ, ਪੀਲੀ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਸਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਵਾਲੀ ਉਂਗਲ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹਣ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਅਲੌਕਿਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਸਦੇ ਹਲਕਾ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਨਮੀ ਸੁਭਾਗ ਦਾ, ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਨਮੀ ਰਸ ਭੋਗ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪੈਰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਲਾਲੀਨੁਮਾ ਹੋਣ, ਪੈਰ ਉਚੇ ਤੇ ਮਲਾਇਮ ਹੋਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਪਸੀਨਾ ਨਾ ਛੱਡਣ, ਤਲਵੇ ਨਰਮ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਵਧਾਈ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਪੀਪਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗੇ, ਪੇਟ ਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਲ ਨਾ ਹੋਣ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵੀ ਬਿਨਾ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ 'ਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਲਛਣਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ' ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਸਮੁਦ੍ਰ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਰਖ ਤੇ ਨਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਲਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਪਸੀਨਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਤਲਵੇ ਨਰਮ ਹਨ, ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਕੱਛੂਏ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀਆਂ, ਟੀਟੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਣ, ਤੇ ਟੀਟੀਆਂ ਰਾਜੇ ਵਰਗੀਆਂ ਵਧੀਆ ਬਣੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਖਾਸ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਸੁੱਕੇ, ਨਖ ਫਿੱਕੇ, ਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਛਿੱਟੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਅਣਬਰਾਬਰ, ਹੱਡੀਆਂ ਬਾਂਸ ਵਰਗੀਆਂ, ਤੇ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਪਹੀਏ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਮਲਾਇਮ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ, ਸਮਾਨ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਣ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਸਿਆਰ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਵਾਲਾਂ, ਸਿਰਫ ਮੁੱਲ ਤੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਵਾਲ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਛਣ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਅਭਾਗੇ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਘੁੱਟੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਸੁਖ ਘੱਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਪੁਰਖ ਦਾ ਲਿੰਗ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਲਿੰਗ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਜੇ ਲਿੰਗ ਛੋਟਾ ਪਰ ਨਸ ਉਭਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਲਿੰਗ ਵੰਞੀ ਜਾਂ ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਲੰਮਾ ਜਾਂ ਵੱਕਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਧਨਹੀਣ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵੰਞੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਲਿੰਗ ਅਣਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਞੀਆਂ ਪੱਥਰ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਖਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾਬ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾਬ ਸੱਜੇ ਜਾਂ ਮੋੜ ਖਾਂਦਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾਬ ਇਕ ਸਿੱਧੀ ਧਾਰ, ਮਲਾਇਮ ਤੇ ਉੱਚਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾਬ ਸੁੱਕਾ, ਸੜਕਦਾ ਜਾਂ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਭਾਗਣ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬੀਜ ਮੱਛੀ ਵਰਗਾ ਗੰਧ ਕਰੇ, ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਬੀਜ ਪਤਲਾ ਹੋਵੇ, ਧੀਆਂ ਪੈਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ, ਅਤੇ ਪੁਰਖ-ਨਾਰੀ ਦੇ ਲਛਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਗ, ਆਯੁ, ਤੇ ਸੁਭਾਗਤਾ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਵੇਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।