ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਸੱਚੇ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਟ ਸਾਂਪ ਵਰਗਾ ਲੰਮਾ ਜਾਂ ਵਕਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹਥੇਲੀ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਕੰਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦੋ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਮਰ ਸੱਤਰ ਸਾਲ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਸੱਠ ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਘੱਟ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਜਾਂ ਭਾਲਾ ਵਰਗਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਥ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਸ਼ੂਭ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਕੀਰ, ਜੇ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੱਧ ਉਂਗਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੇ ਭਾਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, 'ਦੇਹ ਉੱਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਵਾਲ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਗੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਚਮੜੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਤੇ ਹੱਥ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਭਾਗਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕੁਆਰੀ ਦੇ ਵਾਲ ਲਹਿਰਦਾਰ, ਅੱਖਾਂ ਗੋਲ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਤੇ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਲਕੜੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਘੱਟ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਮੀਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਮਹਿਲਾ ਜੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਚਰਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਸਦੀ ਹਥੇਲੀ 'ਤੇ ਹਥੌੜਾ, ਕੁੰਡਲ ਜਾਂ ਚੱਕਰ ਵਰਗਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਪਾਸੇ, ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਲ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਹਥ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਰਗਾ ਆਕਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਵਧੀਆ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਜਿਸਦੀ ਮਾਥੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਉੱਚੀ, ਗੇਹੂੰਆ ਰੰਗ ਦੀ ਤੇ ਟੁੱਟੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਅੰਗੂਠਾ ਤੇ ਅੰਗੂਠੀ ਵਾਲੀ ਉਂਗਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹਣ, ਜਿਸਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਨਮੀ ਸੁਭਾਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਨਮੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪੈਰ ਸੁਭਾਗੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੇ ਉਸਦੇ ਨਖ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੈਰ ਉੱਚੇ ਤੇ ਮਲਾਇਮ ਹੋਣ। ਜਿਹੜੇ ਪੈਰ ਪਸੀਨਾ ਨਾ ਛੱਡਣ, ਤਲਵਾਂ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਵਧੀਆ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਪਲਾਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗੇ, ਪੇਟ ਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਲ ਨਾ ਹੋਣ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਮੁੜੀਆਂ (ਫੋਲਡ) ਵੀ ਵਾਲ ਰਹਿਤ ਹੋਣ, ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੇ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਪਸੀਨਾ ਨਾ ਛੱਡਣ, ਤਲਵਾਂ ਨਰਮ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੋਣ, ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿੱਟੇ ਕਛੂਏ ਵਾਂਗ ਉਭਰੇ ਹੋਣ, ਅੱਡੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ ਪੂਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਸੁੱਕੇ, ਨਖ ਫਿੱਕੇ, ਉਂਗਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਨੇੜੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਵਧੀਆ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਣਸਮਾਨ, ਹੱਡੀਆਂ ਬਾਂਸ ਵਰਗੀਆਂ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਪੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ رانਾਂ ਨਰਮ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ, ਸਮਾਨ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਣ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ رانਾਂ ਗਿੱਧੜ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਵਾਲਾਂ, ਸਿਰਫ਼ ਜੜ੍ਹੀ ਤੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਵਾਲ ਹੋਣ, ਉਹ ਘੱਟ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਡੀਆਂ ਮਾਸ ਰਹਿਤ ਹੋਣ, ਉਹ ਘੱਟ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘੱਟ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ رانਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਸੁਭਾਗ, ਆਯੁ, ਤੇ ਭਾਗ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਕ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।