ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿੱਤਰ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਗਦੀ ਹੈ: ਛੇਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸੱਤਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦਸਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗੇ ਵਧਦਿਆਂ ਸੱਤ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ, ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਗਸ਼ੀਰਾ, ਚਿਤ੍ਰਾ, ਪੁਸ਼ਿਆ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਹਸਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਕਰ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੂਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਬੁੱਧ, ਮੰਗਲ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਚੌਥੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਛੇਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜਦਕਿ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸੱਤਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਦਸਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਤੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮਕਰ, ਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਮেষ, ਧਨੁ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਤੇ ਮਿਥੁਨ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਚਿਕ ਦਾ ਜੋੜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ "ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਨਿਰਣਾ"। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਹਰਾ, ਆਰੰਭਕ ਲਗਨ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੀਨ ਤੇ ਮেষ ਵਿੱਚ ਪੰਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਤੇ ਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਚਾਰ, ਸਿੰਘ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਚਿਕ ਵਿੱਚ ਛੇ, ਕੰਨਿਆ ਤੇ ਤੁਲਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਰਸ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਲਗਨ ਮেষ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਔਰਤ ਬਾਂਝ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਮਪ੍ਰਵ੍ਰਿੱਤੀ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੰਘ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਪੁੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕੰਨਿਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਧਨੁ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਕਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੀਚ ਵਰਤਾਵ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਲਾ, ਕਰਕ, ਮেষ ਤੇ ਮਕਰ ਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਕੁੰਭ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਚਿਕ ਸਥਿਰ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਬੁੱਧਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੁਇ-ਸਵਭਾਵੀ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਵੀ ਦੁਇ-ਸਵਭਾਵੀ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ, ਸੱਤਵਾਂ ਤੇ ਬਾਰਵਾਂ ਘਰ ਸ਼ੁਭ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਚੌਥਾ, ਨੌਵਾਂ, ਰਿਕਤਾ ਅਤੇ ਚੌਦਵਾਂ ਘਰ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਚਲਯਮਾਨ, ਸ਼ੁਭ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਤੇਜ਼, ਮ੍ਰਿਦੁ, ਸ਼ੁਕਰ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸਥਿਰ—ਇਹ ਗੁਣ ਹਨ। ਯਾਤਰਾ ਚਲਯਮਾਨ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਮ੍ਰਿਦੁ ਤੇ ਸਥਿਰ ਵਿੱਚ। ਰਾਜਾ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਤੇ ਹਵਨ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਰਯ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਾਠ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ-ਭੂਸ਼ਣ ਧਾਰਨ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼, ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵਧਣਾ, ਇਹ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਹਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਨ, ਘਟੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਸੰਖਿਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਨਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੇ ਨਖ, ਸੋਹਣੇ ਟਖਣ, ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਉਭਰੀਆਂ ਨਾ ਹੋਣ—ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖ ਵਿਗੜੇ, ਪੀਲੇ, ਨਸਾਂ ਉਭਰੀਆਂ, ਤੇ ਵਕਰੀਆਂ ਹੋਣ—ਇਹ ਦਰਿਦਰਤਾ ਤੇ ਦੁਖ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰ ਰੋਮਕੁਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਾਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਰੋਮਕੁਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਲ ਹੋਣ, ਉਹ ਦਰਿਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੁਟਨ ਮਾਸ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਰੋਗੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਗ ਗਾੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਦਰਿਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੰਸ਼ਣ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਟਕਦੇ ਹੋਏ ਵੰਸ਼ਣ ਹੋਣ, ਉਹ ਨਾਸ਼ਵਾਨ, ਗਰੀਬ ਤੇ ਮੰਦਭਾਗੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਨਿਰਣਯ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ।