ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਗੁਰੂ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਅਚਾਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਘੱਟ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਹਿਰਦੇ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੁਆਦਲੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਗ੍ਰਹ-ਕਾਲ-ਨਿਰਣਯ' ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸੱਤਵੇਂ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸਾ, ਖੇਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਬਣ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਬਾਰਾਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁੱਖ, ਆਨੰਦ, ਬੁਖਾਰ, ਕੰਬਣ ਅਤੇ ਸੁਖ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ-ਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਛੇਵੇਂ ਵਿੱਚ ਧਨ-ਅਨਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੱਤਵੇਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦਸਵੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਗਿਆਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੱਤ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜੋਗ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਗਸ਼ੀਰਾ, ਚਿਤ੍ਰਾ, ਪੁਸ਼ਯਾ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਹਸਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੁਧ ਮੰਗਲ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਚੌਥੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਛੇਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸੱਤਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਸਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹ ਗਿਆਰਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮਕਰ, ਕਨਿਆ ਨਾਲ ਮੇਸ਼, ਧਨੁ ਨਾਲ ਵਰਸ਼, ਅਤੇ ਮਿਥੁਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਜਗ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਣਾ' ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਹਰਾ! ਲਗਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਹੈ। ਮੀਨ ਤੇ ਮੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਤੇ ਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਚਾਰ, ਸਿੰਘ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਛੇ, ਅਤੇ ਕਨਿਆ ਤੇ ਤੁਲਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਹਨ। ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਰਸ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ। ਜੇ ਲਗਨ ਮੇਸ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਔਰਤ ਬਾਂਝ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਾਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸਿੰਘ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬੱਚੇ, ਕਨਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਧਨੁ ਵਿੱਚ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ, ਮਕਰ ਵਿੱਚ ਨੀਚ ਗਤੀ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਲਾ, ਕਰਕ, ਮੇਸ਼ ਤੇ ਮਕਰ ਇਹ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਕੁੰਭ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਸਥਿਰ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੁਇ-ਸਭਾਵ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇ ਵਿਆਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਸੱਤਵਾਂ ਤੇ ਬਾਰਵਾਂ ਘਰ ਸ਼ੁਭ ਹਨ, ਹੇ ਨੰਦੀਧਵਜ। ਚੌਥਾ, ਨੌਵਾਂ, ਰਿਕਤਾ ਤੇ ਚੌਦਵਾਂ ਘਰ ਤਿਆਗਣਯੋਗ ਹਨ। ਚਲ, ਸ਼ੁਭ, ਗੁਰੂ, ਤੀਵਰ, ਮ੍ਰਿਦੁ, ਸ਼ੁਕਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਸਥਿਰ—ਇਹ ਗੁਣ ਹਨ। ਯਾਤਰਾ ਚਲ ਤੇ ਤੀਵਰ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਮ੍ਰਿਦੁ ਤੇ ਸਥਿਰ ਸਮੇਂ। ਰਾਜਾ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਤੇ ਹੋਮ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੌਜ ਦੀ ਆਗਿਆ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ-ਆਭੂਸ਼ਣ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਗੁਰੂਵਾਰ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਗ੍ਰਹਾਂ, ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।