ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿੱਤਰ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿਚ, ਜਿਓਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਅਧਿਆਇ 'ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਜਲਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਯੋਗਾਂ' ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੀਜ ਬੋਣ ਅਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਪਾਸੇ-ਪਾਸੇ ਹੋਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ 'ਚ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਵਰੁਣ, ਸ਼੍ਰਵਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੌਂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਉਪਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਉਚੇ ਜਾਂ ਉਪਰ ਵੱਲ ਹਨ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ 'ਚ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਚੰਦ, ਪੂਰਨਮਾਸੀ, ਬਾਰਹਵੀਂ ਅਤੇ ਚੌਦਹਵੀਂ ਤਿਥੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਤਿਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਤੀਜੀ ਤਿਥੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਚੌਥੀ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਾਲ। ਸੱਤਵੀਂ ਸੋਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ, ਅਠਵੀਂ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ। ਗਿਆਰਵੀਂ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ, ਬਾਰਹਵੀਂ ਫਿਰ ਮੈਰਕਰੀ ਨਾਲ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਅਤੇ ਅਮਾਵਸਿਆ ਗੁਰੂ ਲਈ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਮੈਰਕਰੀ ਨੂੰ ਨੌਵੀਂ 'ਤੇ ਟਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਛੇਵੀਂ ਤਿਥੀ ਸੋਮ-ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵੀ ਟਾਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ। ਵਧੇਰੇ, ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਚੌਥੀ ਤਿਥੀ ਵृषਭ, ਕੁੰਭ, ਬਾਰਹਵੀਂ ਮਕਰ ਅਤੇ ਤੂਲਾ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਮੰਗਲਵਾਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰੇਵਤੀ ਬੁਧਵਾਰ 'ਤੇ — ਇਹ ਵੀ ਟਾਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਉੱਤਰ ਫਲਗੁਨੀ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਸੂਰਜ ਮੂਲਾ ਵਿਚ, ਚੰਦ ਸ਼੍ਰਵਣ ਵਿਚ, ਮੰਗਲ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦਾ ਵਿਚ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਵ ਫਲਗੁਨੀ ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਵਾਤੀ ਸ਼ਨੀ ਨਾਲ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ਇੱਛਿਤ ਨਹੀਂ, ਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਕੰਭਾ ਵਿਚ ਪੰਜ ਘਟੀਆਂ, ਸ਼ੂਲਾ ਵਿਚ ਸੱਤ ਘਟੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਆਤਿਪਾਤ, ਪਰਿਘਾ ਅਤੇ ਵੈਧ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ, ਹਰ ਦਿਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਸਤ ਵਿਚ ਸੂਰਜ, ਪੁਸ਼ਯ ਵਿਚ ਗੁਰੂ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਵਿਚ ਬੁਧਵਾਰ — ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰੇਵਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਮੰਗਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ। ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ ਭਰਨੀ, ਚੰਦ ਨਾਲ ਚਿਤਰਾ — ਇਹ ਵੀ ਚੰਗੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਸ਼ਤਭਿਸ਼ਾ, ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ ਰੋਹਿਨੀ — ਇਹ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਯ, ਪੁਨਰਵਸੂ ਅਤੇ ਰੇਵਤੀ-ਚਿਤਰਾ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮ ਸ਼ਤਭਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਅਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ, ਰੁਦ੍ਰਾ, ਵਿਦਾ ਸਮੇਂ ਮੌਤ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰ ਕਾਂਡ, ਜਿਓਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਪੰਜਵਾਂ-ਨੌਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ, ਛੇ ਅਦਿਤਿਆਂ ਵਿਚ ਦਸ ਤਿਥੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੋਮ ਵਿਚ ਪੰਦਰਾਂ ਤਿਥੀਆਂ ਯਾਦ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਅਵਧੀ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਉੱਨੀ ਸਾਲ — ਇਹ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਅਵਧੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੰਗਲ ਦੀ ਅਵਧੀ ਦੁਖ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਅਵਧੀ ਰਾਜ-ਹਾਨੀ, ਬੰਨ੍ਹ, ਅਤੇ ਦੁਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਹੂ ਦੀ ਅਵਧੀ ਰਾਜ-ਹਾਨੀ, ਰੋਗ ਅਤੇ ਦੁਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਗਲ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮੀਨ ਹੈ; ਵृषਭ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ; ਸਿੰਘ ਸੂਰਜ ਦੀ; ਕਨਿਆ ਮੈਰਕਰੀ ਦੀ; ਧਨੂ ਗੁਰੂ ਦੀ; ਮਕਰ ਅਤੇ ਕੁੰਭ ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਤੋਂ ਦੋ, ਪੂਰਵਾਅਸ਼ਾਢਾ ਤੋਂ ਦੋ — ਇਹ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਰੇਵਤੀ, ਚਿਤਰਾ, ਅਤੇ ਧਨਿਸ਼ਠਾ — ਇਹ ਨਕਸ਼ਤਰ ਸਿੰਗਾਰ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਕਸ਼ਤਰ, ਤਿਥੀਆਂ, ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਮਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਯਾਤਰਾ, ਜਨਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਾਰ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ 'ਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਸੁਭ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।