ਪਵਿੱਤਰ ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰ ਖੰਡ ਦੇ ਪਚਵੰਜੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਭੂਵਨਕੋਸ਼ਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਵਰਣਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਵਿੰਧਿਆ, ਪਰਿਆਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਤਪਤੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਸਰਯੂ, ਕਾਵੇਰੀ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੇਤੁਮਾਲਾ, ਤਾਮ੍ਰਪਰਨੀ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਰਭਾ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਨਦੀਆਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਪਾਂਚਾਲ, ਕੁਰੂ, ਮਤੱਸ, ਯੌਧੇਯ, ਪਟਚਾਰ, ਪਦਮ, ਸੂਤ, ਮਗਧ, ਛੇਦੀ, ਕਲਿੰਗ, ਵੰਗ, ਪੁੰਦਰ, ਅੰਗ, ਵਿਦਰਭ, ਮੂਲਕ, ਪੁਲਿੰਦ, ਅਸ਼ਮਕ, ਜੀਮੂਤ, ਨਯਾ, ਰਾਸ਼ਟ੍ਰ, ਅੰਬਸਥ, ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਲਾਟ, ਕਾਂਬੋਜ, ਸਤ੍ਰੀਮੁਖ, ਸ਼ਕ, ਸਤ੍ਰੀਰਾਜ, ਸੈਧਵ, ਮਲੇੱਛ, ਨਾਸਤਿਕ, ਯਵਨ, ਮੰਡਵ, ਤੁਸ਼ਾਰ, ਮੂਲਿਕ, ਅਸ਼ਵਮੁਖ, ਖਸ਼, ਲੰਬ, ਸਤਨਨਾਗ, ਮਾਦਰਕ, ਗੰਧਾਰ, ਬਾਹਲਿਕ, ਤ੍ਰਿਗਰਤ, ਨੀਲ, ਕੋਲ, ਬ੍ਰਹਮਪੁਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਤਨਕਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਭੂਵਨਕੋਸ਼ਾ ਦੇ ਚਰਚਿਤ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਪਲਕਸ਼-ਦਵੀਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮੈਧਾਤਿਥੀ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਸੁਖੋਦਯ, ਨੰਦ, ਸ਼ਿਵ, ਕ੍ਸ਼ੇਮਕ, ਗੋਮੇਦ, ਚੰਦਰ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ। ਅਨੁਤਪਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੀ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ—ਇਹ ਸਭ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਸ਼ਾਲਮਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਪੁਸ਼ਮਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ—ਵੈਦਯੁਤ, ਮਨਸਾ, ਸਪ੍ਰਭਾਸਾ ਆਦਿ। ਇਥੇ ਕ੍ਰੌੰਚ ਅਤੇ ਕਕੁਦਮਾਨ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਵਿਧ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਸੱਤਵੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਦਭਿਦ, ਵੇਣੁਮਾਨ, ਦੁਵੈਰਥ, ਲੰਬਨ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਵਿਦ੍ਰੁਮ, ਹੇਮਸ਼ੈਲ, ਦ੍ਯੁਤਿਮਤ, ਪੁਸ਼ਪਵਾਨ—ਇਹ ਸਭ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਧੂਤਪਾਪਾ, ਸ਼ਿਵਾ, ਪਵਿਤ੍ਰਾ, ਸੰਮਤੀ—ਇਹ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਕ੍ਰੌੰਚ-ਦਵੀਪ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦ੍ਯੁਤਿਮਤ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਹਨ—ਮੁਨੀ, ਦੁੰਦੁਭੀ ਆਦਿ। ਦਿਵਾਵ੍ਰਿਤ, ਦੁੰਦੁਭੀ, ਪੁੰਡਰੀਕਵਾਨ, ਖਿਆਤੀ, ਪੁੰਡਰੀਕਾ—ਇਹ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਲਦ, ਕੁਮਾਰ, ਸੁਕੁਮਾਰ, ਔਰੁਣੀ, ਬਕ, ਸੁਕੁਮਾਰੀ, ਕੁਮਾਰੀ, ਨਲਿਨੀ, ਧੇਨੁਕਾ, ਸ਼ਬਲਾ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਮਹਾਵੀਰ ਅਤੇ ਧਾਤਕੀ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਵੀਪ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦੇ; ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੀ ਸੀਮਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਅਧਿਆਇ 'ਭੂਵਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵੀ ਸੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਟਲ, ਵਿਟਲ, ਨੀਤਲ ਅਤੇ ਗਭਸਤਿਮਤ ਆਦਿ ਲੋਕ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ, ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲ, ਪੀਲਾ, ਕੰਕੜੀਲਾ, ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਵੀ ਹੈ। ਭਿਆਨਕ ਪੁਸ਼ਕਰ-ਦਵੀਪ ਉੱਤੇ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰ ਖੰਡ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਜਾਤੀਆਂ, ਦਵੀਪਾਂ ਅਤੇ ਨਰਕ ਆਦਿ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਕ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।