ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਨੌਂ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਤਿਰਪੁ(ਪਉ), ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਬ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਆਦਿ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਸਧਾਰਣ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਦੇ। ਜਦੋਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਹਰਿ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿਰਪੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅੱਗੇ, ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਅਗਨੀਧ੍ਰ, ਅਗਨਿਬਾਹੁ, ਵਪੁਸ਼ਮਾਨ, ਅਤੇ ਦਯੁਤਿਮਾਨ। ਦਸਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜੋਤਿਸ਼ਮਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਹੋਏ ਸਨ। ਜਾਤਿਸ਼ਮਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਨੈਰਾਜਯ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਪੰਜ ਸੌ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਫੈਲਾਓ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਜੰਬੂ ਅਤੇ ਪਲਕਸ਼ ਦੋ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ; ਸ਼ਾਲਮਲਾ ਹੋਰ ਇਕ ਹੈ, ਹੇ ਹਰਾ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਰ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੋਹਾਂ ਗੁਣਾ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ। ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਚੌਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਖੇਤਰ ਕਮਲ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਉਂਤ ਹੈ। ਨੀਲਾ, ਸ਼ਵੈਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਨਾਭੀ, ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਵਰਸ਼ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਕੇਤੁਮਾਲ ਨੇ ਇਹ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵੰਡੇ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਾਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਲਾਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰਦੁਯੁਮਨ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਤਾਰਾ ਜੰਮਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਰਾ ਤੋਂ ਵਿਭੂ। ਗਯਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਨਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰਾਦਗਤਾ। ਟਵਸ਼ਟਾ, ਟਵਸ਼ਟੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਜਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀਰਜਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਮੰਡਲ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਕਥਾ ਚਲਦੀ ਹੈ—ਮੱਧ ਵਿਚ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਖੇਤਰ ਹੈ; ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਦਭੁਤ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਹੈ। ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੇਤੁਮਾਲਾ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰਾਮਯਕਾ ਹੈ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਸਫਲਤਾ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਟਾਪੂ ਹਨ—ਨਾਗਦਵੀਪ, ਕਟਾਹਾ, ਸਿੰਹਲਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਿਰਾਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਯਵਨ ਹਨ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜ ਹਨ—ਵਿੰਧਿਆ, ਪਰਿਯਾਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ। ਤਾਪਤੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਸਰਯੂ, ਕਾਵੇਰੀ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਤੁਮਾਲਾ, ਤਾਮਰਪਰਨੀ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦਰਭਾ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ—ਪਾਂਚਾਲ, ਕੁਰੂ, ਮਤੱਸਯ, ਯੌਧੇਯ ਅਤੇ ਪਟਚਾਰਾ; ਪਦਮਾ, ਸੂਤ, ਮਗਧ ਅਤੇ ਛੇਦੀ; ਕਲਿੰਗ, ਵੰਗ, ਪੁੰਡ੍ਰ, ਅੰਗ, ਵਿਦਰਭ ਅਤੇ ਮੁਲਕ; ਪੁਲਿੰਦ, ਅਸ਼ਮਕ, ਜੀਮੂਤ ਅਤੇ ਨਯਾ-ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਾਸੀ; ਅੰਬਸਥ, ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਲਾਟ, ਕਮਬੋਜ, ਸਤ੍ਰੀਮੁਖ ਅਤੇ ਸ਼ਕ; ਸਤ੍ਰੀਰਾਜ, ਸੈੰਧਵ, ਮਲੇਛ, ਨਾਸਤਿਕ ਅਤੇ ਯਵਨ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਅਪਕ ਖੇਤਰਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਟਾਪੂਆਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਰਣਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।