ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦਿਵਿਆ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਣੁਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਜੋ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਸ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ। ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦਾਨ ਦੇ ਪਰਮ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਜੀਵਨ ਨਿਰਵਾਹ ਅਤੇ ਦਾਨ ਲੈਣਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੇ। ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਦਾਨ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ, ਜਿੱਤ, ਧਨ ਜਾਂ ਸੁર્ગ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਰਮੇਸ਼्वर ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਹਿਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਣਕ, ਚੌਲ, ਜੌ ਜਾਂ ਗੰਨੇ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਾਨ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ, ਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ—ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਿਮਚਾਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਸੱਤ ਜਾਂ ਪੰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਧੂਪ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਾਠ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜਾਂ ਖੁਦ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਲਈ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਿਮ ਚਾਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੇ। ਜੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹੇ। ਜੋ ਪਾਣੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਾਨ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੱਪੜੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੰਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘੋੜੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਹਨ ਜਾਂ ਵਿਛੋਣੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਧਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਿਡਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਕੜਾ, ਲੱਕੜ ਆਦਿ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੰਡ ਅੱਗ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦਾਨੀ ਮਨੁੱਖ ਰੋਗ ਰਹਿਤ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਜੁੱਤੀਆਂ ਜਾਂ ਛਤਰੀਆਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਬਰ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਖੂਤ ਪੁੰਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਾਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ। ਪਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਮੋਹ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਅਕਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬੜੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਮਝਾਏ।