ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੁਰਾਣਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਨੁ ਅਤੇ ਸਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸਨਕਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਅੰਗਿਰਸ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ ਜਿਹੇ ਮਹਾਨ ਮਹਾṉਤ ਆਏ। ਅੱਗਨਿਸ਼ਵਾਤ, ਕਵਿਆਧ ਅਤੇ ਅਜਿਆਪਾ—all ਉੱਤਮ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਚਾਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਸੀ ਵਿੱਚ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਸੁਭਾਗਣ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਣਗਿਣਤ ਅਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੋਂ ਉਸ ਸੁਭਾਗਣ ਨੇ ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੀ ਵਿੱਚ, ਹਰਿ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਬਲਾ ਅਤੇ ਉਨਮਾਦਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੰਭੂਤੀ ਨੇ ਪੌਰਨਮਾਸਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਅਤ੍ਰਿ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਤੋਂ ਦੱਤੋਲੀ ਜਨਮਿਆ। ਪੁਲਹਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਖ਼ਸ਼ਮਾ ਨੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਮਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਸੁਤਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਹਰਾ, ਸ੍ਵਾਹਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਉੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ। ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸ੍ਵਧਾ, ਮੇਨਾ ਅਤੇ ਵੈਤਰਨੀ ਜਨਮੀਆਂ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਨਾਕਾ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਹਰਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਮਨੁ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਦਿਵਯ ਸ੍ਵਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਨੇ ਪਤਨੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਅਤੇ ਆਕੂਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤਾਨਪਾਦ ਜਨਮੇ। ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੂੰ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਹੁਤੀ ਨੂੰ ਕਰਦਮ ਨੂੰ। ਬਾਰਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਯਾਮਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਏ। ਸ੍ਰੱਦਾ, ਚਲਾ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਮেধਾ ਅਤੇ ਕਰਿਆ—ਇਹ ਸਭ ਧਰਮ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਸਨਨਤੀ, ਅਨਸੂਯਾ, ਉਰਜਾ, ਸ੍ਵਾਹਾ ਅਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਵੀ। ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ੍ਯਾਤੀ ਆਦਿ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹਿਆ। ਸੰਤੋਸ਼ ਅਤੇ ਤੁਸ਼ਟੀ, ਲੋਭ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜਨਮੇ। ਬੋਧ, ਬੁੱਧੀ, ਲੱਜਾ, ਵਿਨਯ ਅਤੇ ਵਪੁ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਸੁਖ, ਮ੍ਰਿਧਿ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ—ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ्ञ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਏ, ਪਰ ਸਤੀ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਨਾ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਧੀ ਮੇਨਾ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੀ। ਕੁਮਾਰਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿੰਗੀਸ਼ਾ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੁਦ੍ਰ—ਧਰੂਵ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨਗੇ। ਉਤਾਨਪਾਦ ਅਤੇ ਸੁਰੂਚੀ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਇਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਪੂਜਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨਵਰਹਿਸ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਆਪਕ ਹੋਈ।