ਕਈ ਅਧਿਆਪਕ ਜਨਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਅਧਿਆਪਕ ਇਸ ਕਰਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਕੇ, ਘੀ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪੰਜ ਪੰਜ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਆਹੁਤੀਆਂ ਘੀ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਹ ਆਹੁਤੀਆਂ ਸਵਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ ਅੱਗ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੌ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਘੀ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਹੁਤੀਆਂ ਜੀਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਲਈ, ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਘੀ ਦੋਵੇਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁੱਖ ਹੈ। ਜਿਯੇਸ਼ਠ-ਸਾਮਨ ਅਤੇ ਭਾਰੁੰਡਾ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਜਾਂ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਹੁਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਅਧਿਆਪਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ‘ਅਗਨੀ ਆਓ!’—ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ; ‘ਦੇਵਤਾ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਕਰਣ’—ਗੁੱਡਿਆਂ 'ਤੇ; ‘ਤੈਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਹੋਵੇ’—ਦਿਲ 'ਤੇ; ‘ਤੈਨੂੰ ਤੇਜ ਮਿਲੇ’—ਗਲ 'ਤੇ; ‘ਤੂੰ ਸਿਰ ਬਣ’—ਸਿਰ 'ਤੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰ ਕੇ ਹੋਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ‘ਵੇਦ’, ‘ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ’ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ, ਰਤਨਾਂ, ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਗਰਭ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਛਿਲਕ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦਾ ਛੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਲਈ ਧਰਦਾ ਹੈ। ਛੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੰਪ, ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਤਰ, ਜੋੜਾ ਵਸਤ੍ਰ, ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਅੰਗੂਠੀ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਜਮਾਨ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਚੌਥੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਯਜਨਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਪੀਲੀ ਗਾਂ ਅਤੇ ਚਉਕਾ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਖਾ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਰੂਰੀ ਪਦਾਰਥ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਪੰਡਾਲ; ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਯਜਮਾਨ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ, ਜੋ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਯੰਭੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ—ਪੂਜਾ, ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਲੈਣਾ। ਕਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼—ਦਾਨ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਨਾ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵ ਹਨ। ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ—ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਭੀਖ ਮੰਗਣਾ, ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਕੋਲ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖੁਦ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਵੀ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰੇਕ ਆਸ਼੍ਰਮ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਾਂ ਵੰਡਾਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ। ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਯਜਨਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਨਿਰਲੇਪ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ। ਤਿੰਨ ਰਿਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਕਾ ਕੇ, ਪਤਨੀ, ਧਨ ਆਦਿ ਛੱਡ ਕੇ...