ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਗਾਂਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀਆਂ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਪਸ਼ੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ: ਛੇਵੇਂ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ, ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮ ਲਏ, ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਕਹਿਣ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਨਮ ਲਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇੰਦਰ ਦਾ ਲੋਕ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਮਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਮ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਸਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸਨਕਾ ਰਚੇ ਗਏ। ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਅੰਗਿਰਸ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ, ਕਵਿਆਧ, ਅਤੇ ਅਜਿਆਪ—all ਭਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਲੜਕੀਆਂ ਜਣਮੀਆਂ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਣਗਿਣਤ ਅਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋਏ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੋਂ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਨੇ ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਬਲਾ ਅਤੇ ਉਨਮਾਦਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ। ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੰਭੂਤੀ ਨੇ ਪੌਰਨਮਾਸਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਅਤ੍ਰਿ ਨੂੰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤੇ। ਪੂਲਸਤਿਆ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦੱਤੋਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਪੂਲਹਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਖ਼ਸ਼ਮਾ ਨੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜਣਮਿਆ। ਮਨ ਤੋਂ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਜਨਮ ਲਏ। ਉਰਜਾ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ। ਸੁਤਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਹਰਾ, ਸ੍ਵਾਹਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ। ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸ੍ਵਧਾ, ਮੇਨਾ ਅਤੇ ਵੈਤਰਣੀ ਜਨਮੀਆਂ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨਾਕਾ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਹਰਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਮਨੂ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਦਿਵਯ ਸ੍ਵਯੰਭੂ ਮਨੂ ਨੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਅਤੇ ਆਕੂਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਜਨਮ ਲਏ। ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਦੇਵਹੂਤੀ ਕਰਦਮ ਨੂੰ। ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਯਾਮਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਸ਼ਰਧਾ, ਚਲਾ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਮেধਾ, ਅਤੇ ਕਰਿਆ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੇ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰੀਆਂ। ਸਨਨਤੀ, ਅਨਸੂਯਾ, ਉਰਜਾ, ਸ੍ਵਾਹਾ ਅਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਵੀ ਹਨ। ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ, ਜੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਿਆਤੀ ਆਦਿਕ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਜੀਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਦਾ ਵਧਦੀ ਰਹੀ।