ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ pavitar ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਧੀਅਨੁਸਾਰ, ਸਤਵਾਂ ਪਾਤ੍ਰ 'ਕਿੰਚਿਦ ਅਧਾਤੁ' ਅਤੇ 'ਆਚਤ੍ਵਾਭਿਤ੍ਵਾਃ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਲਈ ਸਮਗਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜਰੂਰੀ ਉਪਕਰਨ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮਗਰੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਂ ਜਾਂਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ pavitar ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਇਹ ਸਥਾਪਨਾ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ pavitar ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਕ੍ਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਤੱਕ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਅਰਘ ਪਾਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਆਚਾਰਯ ਜੀ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਤ੍ਰ ਵੀ ਉਥੇ ਰਖਿਆ ਗਿਆ। ਕਲਸ਼, ਵਾਧਾ ਪਾਤ੍ਰ, ਨਵਗ੍ਰਹ, ਅਤੇ ਵਾਸ ਦੇਵਤਾ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਤ ਹੋਏ। ਇੱਕ ਕਲਸ਼, ਜਿਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੋ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ, ਵਾਧਾ ਪਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕਪੜੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵਾਧਾ ਪਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰਖਿਆ ਗਿਆ। ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕਲਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਹਨਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ 'ਉੱਤਮ ਸਮੂਹ' ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 'ਵਾਸਤੋਸ਼ਪਤਿ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਵਾਸਥਾਨ ਦੀ ਦੋਸ਼ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਆਸਰੇ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕੀਤੀ। ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਆਚਾਰਯ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਨਾਨ ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਕਰਮ ਸੰਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਥੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਜਾਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ। 'ਭਦ੍ਰੰ ਕਰ੍ਣ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸੁੱਤ ਜਾਂ ਛਾਲ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਕਾਂਸੇ ਜਾਂ ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 'ਅਗ્નਿਰ ਜੋਤਿ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਨੇਤਰ ਉਤਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 'ਇਮਮ ਮੇ ਗੰਗੇ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਠੰਡਕ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਿਲਵ, ਉਦੁੰਬਰ, ਅਸ਼ਵਥ, ਵਟ, ਅਤੇ ਪਲਾਸ਼—ਇਹ ਪੰਜ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਿਖਸ਼ ਲਏ ਗਏ। ਗਾਊ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦ, ਸਹਦੇਵੀ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਕੁਮਾਰੀ, ਗੁਡੂਚੀ, ਸਿੰਹੀ ਅਤੇ ਵਿਆਘ੍ਰੀ ਵੀ ਵਰਤੇ ਗਏ। 'ਯਾ ਫਲਿਨੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਫਲ-ਸਨਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਿਯਮਤ ਹੈ। ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। 'ਵਧ, ਹੇ ਦਧਿਕ੍ਰਾਵਨ, ਹੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਵਿਭਿੰਨ pavitar ਜਲ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਲਈ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ। 'ਔਸ਼ਧੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕਲਸ਼ ਦਾ pavitrikaran ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਮੁੰਦਰ ਜਲ ਨਾਲ ਅਭਿਅੰਜਨ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਅਰਘ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਸਤ੍ਰ, 'ਤੂੰ ਨਵਯੁਵਤੀ ਹੈਂ' ਕਹਿ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚੜ੍ਹਾਏ। 'ਸ਼ੰਭੁ ਲਈ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਯਾ ਉੱਤੇ ਵਿਧੀਅਨੁਸਾਰ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਤਮ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ, ਦੋ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਓਂਕਾਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਆਲਤਾਰ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ, ਆਚਾਰਯ ਜੀ ਨੇ 'ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਕਤ', 'ਪਾਵਮਾਨਯ', 'ਵਾਸਦਾਮਯ' ਅਤੇ 'ਅਸਵਜਿਨ' ਸੂਕਤਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ। 'ਰੁਦ੍ਰ', 'ਪੁਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ' ਅਤੇ 'ਸ਼ੁਕਰਿਆ' ਸੂਕਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਅਤੇ ਰਿਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪਾਠਨਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਯਜਨ ਸ਼੍ਰਧਾ, pavitrata ਅਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।