ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਦਿਵਾਕਰ, ਇਹ ਸਭ ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਜਦੋਂ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਆਚਾਰ ਅੰਸ਼ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਚੌਂਤਾਲੀ (45ਵੀਂ) ਅਧਿਆਇ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਰੂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ' ਹੈ, ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਵਾਸਤੁ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਿਰ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਰ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੱਥ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਮੰਦਰਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਕਿਲਿਆਂ, ਦਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਮਠਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾ, ਪਰਜਨਯ, ਜਯੰਤ ਅਤੇ ਵਜਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ, ਪੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਤਥਾ, ਗ੍ਰਹ ਅਤੇ ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ, ਅਤੇ ਫਾਟਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਗਰੀਵ, ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੁਰ, ਸ਼ੇਸ਼, ਪਾਪ, ਦੌਰ, ਰੋਗ, ਢਹੀਮੁਖ ਅਤੇ ਖਯਾ, ਭਲਾਟਾ, ਸੋਮਾ, ਦੋ ਸਪ, ਅਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਿਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਚਾਰਾਂ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਨੌਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਰ ਅੱਠ ਦੇਵਤੇ—ਅਰਯਮਾਨ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਵਿਵਸਵਤ (ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ), ਅਤੇ ਅਪਵਤਸ—ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਕੋਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਕਠਿਨ ਵੰਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇਵੀ ਕਾਲਿਕਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਗੰਧਰਵ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰਸੋਈਘਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਕਮਰਾ, ਜੋ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕਮਰਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਿੜਕੀਆਂ ਹੋਣ, ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਸੁਹਣਾ ਘਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਸਤਰੇ, ਮੁਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਆਸਨ ਹੋਣ, ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਘਰ ਦੇ ਸਭ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਜਾਣ। ਘਰ ਦੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਪੰਜ ਹਸਤਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਕੰਧ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਘਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਸਾਈਟ ਦੇ ਚੌਂਸਠ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੋਣਾਂ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਂਸਠ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਵਰਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਈਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਵੀ ਹਨ—ਅਗਨਿਜਿਹਵਾ, ਕਾਲਕਾ, ਕਰਾਲਾ, ਓਕਪਾਦਕਾ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੰਧਮਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਖੇਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਰਾਏ ਅਨੁਸਾਰ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਜੀਵ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੁੱਤਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਵਿਸ਼, ਬੀਲ, ਆਦਿ ਲਈ ਵੀ, ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦਾ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਹੈ। ਸੰਤਾਨ, ਭੇਜਣਾ, ਘਟੀਆਪਣ, ਆਪਣਾ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ—ਇਹ ਸਭ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨਾ ਜਾਂ ਬੰਨ੍ਹਨਾ, ਆਯੁ ਦੇ ਵਾਧੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦਾ ਡਰ, ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਮੌਤ, ਨਿਸ਼ੰਤਾਨਤਾ ਅਤੇ ਵੈਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜਾ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜਾ ਹੈ; ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਸਤੁ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਥਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ, ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।