ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਮੋਟੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਬੈਲ ਪਲ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਵੈਕੁੰਠ ਇੱਕ ਰਤਨ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਕਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ। ਰਾਮਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਨਾਲ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਚਾਰ ਪਹੀਏ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਆਕਾਰ ਕਦੰਬ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ। ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਅਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਛੇ-ਛੇ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਸ਼ਾਵਤਾਰ ਦਸ ਭੁਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਨਿਰੁੱਧ ਸਾਡੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਰੂਪ ਵਰਨਨਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਸ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬੈਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੜੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਿਵਾਕਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰ ਭਾਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਪਚੀਵੀਂ ਅਧਿਆਇ, "ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ" ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਵਾਸਤੂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੈਰ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਮੰਦਰਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਕਿਲਿਆਂ, ਦੇਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮਠਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਕੋਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਸ਼, ਪਰਜਨਯ, ਜਯੰਤ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੂਸ਼ਾ, ਵਿਤਥ, ਗ੍ਰਹ ਅਤੇ ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਵੀ ਹਨ। ਦਰਬਾਨ, ਸੁਗਰੀਵ, ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੁਰ, ਸ਼ੇਸ਼, ਪਾਪ, ਦੌਰ, ਰੋਗ, ਢਹਿਮੁਖ ਅਤੇ ਖ੍ਯਾ ਵੀ ਇਥੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਲਾਟ, ਸੋਮ, ਦੋ ਸੱਪ, ਅਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਿਤੀ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਚਾਰੇ ਕੋਣਿਆਂ 'ਤੇ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਨੌਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਰ ਅਠ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਯਮਨ, ਸਵਿਤਾ, ਵਿਵਸਵਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ। ਅੱਠਵਾਂ ਅਪਾਵਤਸਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੰਸ਼ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਕਾਲਿਕਾ ਨਾਮ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਗੰਧਰਵ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰਸੋਈਘਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਕਮਰਾ, ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਬਣਾਓ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ, ਜਿੱਥੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਹੋਣ। ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਮਹਿਮਾਨ-ਘਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਛੋਣੇ, ਕੁਰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੋਣ। ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਮਰੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ। ਬਾਹਰ ਪੰਜ ਹੱਥਾ ਉੱਚੀ ਕੰਧ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਘਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੌਂਸਠ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੋਣਿਆਂ ਅਤੇ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਂਸਠ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਈਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਗਣਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੱਗਜਿਹਵਾ, ਕਾਲਕਾ, ਕਰਾਲਾ, ਓਕਪਾਦਕਾ ਆਦਿ ਹਨ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੰਧਮਾਲੀ ਹੈ; ਖੇਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੰਡ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਿੱਸੇ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।