ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚੰਨਣ, ਨੀਲਾ ਰੰਗ, ਤਿਲ, ਰਾਖ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਦੇ ਸੁਗੰਧਮਈ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਊ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਨੇਊ, ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਕੋਲ ਵਿਧੀਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਘੜੇ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਨੇਊ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਨੌਂ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਦਾ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ, ਵੇਦੀ, ਮੰਡਪ ਅਤੇ ਘਰ—ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਧੀਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: "ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਮਾਨ ਸਮੇਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵੋ।" ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਧੂਪ ਅਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜਨੇਊ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰਿਤਾ ਹੋਵੇ। ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜਨੇਊ ਉਸਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਾਗਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁੰਦਰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀ ਭੀ ਅਰਪਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਇਹ ਜਨੇਊ ਆਪਣੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਦੀ ਬਲੀ ਭੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਸੌ ਅਠ (੧੦੮) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਨੇਊ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰ ਭੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਮੂੰਗਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਮੰਦਾਰ ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਵੱਸ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਦੱਖਣਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਪੂਜਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਨੇਊ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨੁਸਮ੍ਰਿਤੀ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਹ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਅਨਾਦਿ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਵਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਚੌਥਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅੱਖਰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਹੀ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ ਹਾਂ। ਆਤਮਾ ਰਥਵਾਨ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਰਥ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਘੋੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਆਤਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਭੋਗਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਉਹ ਦੇਵੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਧਾਮ ਹੈ। ਪਦਮ ਆਦਿ ਆਸਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਵਾਯੂ ਤੇ ਕਾਬੂ, ਮਨ ਦੀ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਣਾ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਆਨ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿਚ, ਉਹ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਤ-ਚਿੱਤ-ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਹੈ। ਉਹ ਚੋਵੀ (੨੪) ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਗਰੁੜ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਚਾਰਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਂਤਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੰਬੰਧ ਵਜੋਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਉਹ ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਜਿਸਨੂੰ ਕੇਸ਼ਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਉਹ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।