କାର୍ପାସଦ୍ରୋଣଶିଖରେ ଆସୀନଂ ତାମ୍ରଭାଜନେ । ଯମଂ ହୈମଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଲୋହଦଣ୍ଡସମନ୍ଵିତମ୍ । ଇକ୍ଷୁଦଣ୍ଡମଯଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ଲଵଂ ସୁଦୃଢବନ୍ଧନୈଃ ॥ ୨,୪୭.
କପାସ ଦେଇ ତିଆରି ଥାଉଥିବା ମଞ୍ଚରେ ବସି, ତାମ୍ର ପାତ୍ରରେ, ହେମ ଦେହର ଯମଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଏବଂ ଲୋହ ଦଣ୍ଡ ସହିତ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଇଖୁ ଦଣ୍ଡରେ ମଜବୁତ ଗଠନ ଦେଇ ଏକ ନୌକା ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ଉଡୁପୋପରି ତାଂ ଧେନୁଂ ସୂର୍ଯଦେହସମୁଦ୍ଭଵାମ୍ । କୃତ୍ଵା ପ୍ରକଲ୍ପଯେଦ୍ଵିପ୍ରଶ୍ଛତ୍ରୋପାନହସଂଯୁତମ୍ ॥ ୨,୪୭.
ତାରାମଣ୍ଡଳ ଉପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ସେଇ ଗାଈକୁ ରଖି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଛତା ଓ ପାଦୁକା ସହିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଙ୍ଗୁଲୀଯକଵାସାଂସି ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ । ଇମମୁଚ୍ଚାରଯେନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ସଂଗୃହ୍ଯ ସଜଲାନ୍କୁଶାନ୍ ॥ ୨,୪୭.
ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ବସ୍ତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା; ଜଳ ଭରା ପାତ୍ର ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା।
ଯମଦ୍ଵାରେ ମହାଘୋରେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵୈତରଣୀଂ ତଦୀମ୍ । ତର୍ତୁକାମୋ ଦଦାମ୍ଯେନାଂ ତୁଭ୍ଯଂ ଵୈତରଣୀଂ ନମଃ ॥ ୨,୪୭.
ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦ୍ୱାରରେ, ବୈତରଣୀ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ପାର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଏହି ବୈତରଣୀ ତୁମକୁ ଦେଉଛି; ବୈତରଣୀକୁ ନମସ୍କାର।
ଗାଵୋ ମେ ଅଗ୍ରତଃ ସନ୍ତୁ ଗାଵୋ ମେ ସନ୍ତୁ ପାର୍ଶ୍ଵତଃ । ଗାଵୋ ମେ ହୃଦଯେ ସନ୍ତୁ ଗଵାଂ ମଧ୍ଯେ ଵସାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୨,୪୭.
ଗାଈମାନେ ମୋର ସମ୍ମୁଖରେ ରହୁନ୍ତୁ, ଗାଈମାନେ ମୋର ପାଖରେ ରହୁନ୍ତୁ, ଗାଈମାନେ ମୋର ହୃଦୟରେ ରହୁନ୍ତୁ; ମୁଁ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରେ।
ଵିଷ୍ଣୁରୂପ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାମୁଦ୍ଧର ମହୀସୁର । ସଦକ୍ଷିଣା ମଯା ଦତ୍ତା ତୁଭ୍ଯଂ ଵୈତରଣୀନମଃ ॥ ୨,୪୭.
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଷ୍ଣୁର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାପୃଥିବୀନାଥ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର; ମୁଁ ତୁମକୁ ସଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଗାଈ ଦାନ କରିଛି—ବୈତରଣୀକୁ ନମସ୍କାର।
ଧର୍ମରାଜଞ୍ଚ ସର୍ଵେଶଂ ଵୈତରଣ୍ଯାଖ୍ଯଧେନୁକାମ୍ । ସର୍ଵଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ॥ ୨,୪୭.
ଧର୍ମରାଜ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଏବଂ ବୈତରଣୀ ନାମକ ଗାଈଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସମସ୍ତ ଦାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଚ୍ଛଂ ସଂଗୃହ୍ଯ ଧେନ୍ଵାଶ୍ଚ ଅଗ୍ରେ କୃତ୍ଵା ତୁ ଵୈ ଵ୍ଦିଜମ୍ । ଧେନୁକେ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷସ୍ଵ ଯମଦ୍ଵାରେ ମହାଭଯେ ॥ ୨,୪୭.
ଗାଈର ପୁଛ ଧରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ତୁମେ ଗାଈ ସହିତ ଯମର ଭୟଙ୍କର ଦ୍ୱାରରେ ଅପେକ୍ଷା କର।
ଉତ୍ତାରଣାଯ ଦେଵେଶି ଵୈତରଣ୍ଯେ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ । ଅନୁଵ୍ରଜେତ୍ତୁ ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଗୃହଂ ନଯେତ୍ ॥ ୨,୪୭.
ଦେବୀ, ଉତ୍ତାରଣ ପାଇଁ ବୈତରଣୀକୁ ନମସ୍କାର; ଯିଏ ଯାଉଛି, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କର, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପରିବାରକୁ ନେଇଯାଅ।
ଏଵଂ କୃତେ ଵୈନତେଯ ସା ସରିତ୍ସୁତରା ଭଵେତ୍ । ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୋତି ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୁଵି ମାନଵଃ ॥ ୨,୪୭.
ହେ ବିନତାନନ୍ଦନ, ଏପରି କରିଲେ, ସେ ନଦୀ ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ୍ୟ ହୁଏ; ଯିଏ ଏଭଳି ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ସୁକୃତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ସୁଖଞ୍ଚେହ ପରତ୍ର ଚ । ସ୍ଵସ୍ଥେ ସହସ୍ରଗୁଣିତମାତୁରେ ଶତସଂମିତମ୍ ॥ ୨,୪୭.
ସୁକୃତର ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ସୁଖ ମିଳେ; ସ୍ୱସ୍ଥ ଲୋକ ପାଇଁ ଏହା ହଜାରଗୁଣା, ରୋଗୀ ପାଇଁ ଶତଗୁଣା ଲାଭ ମିଳେ।
ମୃତସ୍ଯୈଵ ତୁ ଯଦ୍ଦାନଂ ପରୋକ୍ଷେ ତତ୍ସମଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ସ୍ଵହସ୍ତେନ ତତୋ ଦେଯଂ ମୃତେ କଃ କସ୍ଯ ଦାସ୍ଯତୀ ॥ ୨,୪୭.
ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ସେ ଉପସ୍ଥିତ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହା ସମାନ ମନାଯାଏ; ତେଣୁ ନିଜ ହାତରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ—ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କିଏ କାହାକୁ ଦେବ?
ଦାନଧର୍ମଵିହୀନାନାଂ କୃପଣୈର୍ଜୀଵେତକ୍ଷିତୈଃ । ଅସ୍ଥିରେଣ ଶରୀରେଣ ସ୍ଥିରଂ କର୍ମ ସମାଚରେତ୍ ॥ ୨,୪୭.
ଯେମାନେ ଦାନ ଓ ଧର୍ମରେ ଅଭାବୀ, ଜୀବନକୁ ଅତିରିକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇଥିବା କଞ୍ଜୁଷ ଲୋକ, ସେମାନେ ଏହି ଅସ୍ଥିର ଦେହରେ ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଯାସ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରାଘୁଣି (ଘୂର୍ଣି) କା ଇଵ ॥ ୨,୪୭.
ନିଶ୍ଚୟ ଜୀବନବାୟୁ ଏଭଳି ଚାଲିଯିବ, ଯେପରି ଗାଈମାନେ ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି।
ଇତୀଦମୁକ୍ତଂ ତଵ ପକ୍ଷିରାଜ ଵିଡମ୍ବନଂ ଜନ୍ତୁଗଣସ୍ଯ ସର୍ଵମ୍ । ପ୍ରେତସ୍ଯ ମୋକ୍ଷାଯ ତଦୌଦ୍ଧ୍ଵନ୍ଦୈହିକଂ ହିତାଯ ଲୋକସ୍ଯ ଚରେଚ୍ଛୁଭାଯ ତୁ ॥ ୨,୪୭.
ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଏହି ବ୍ୟଙ୍ଗ୍ୟ କଥା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; ପିତୃମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏହି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ଲୋକଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଓ ଭଲ ପାଇଁ।
ସୂତ ଉଵାଚ । ଏଵଂ ଵିପ୍ରାଃ ସମାଦ୍ଦିଷ୍ଟୋ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା । ଗରୁଡ ପ୍ରେତଚରିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସନ୍ତୁଷ୍ଟିମାଗତଃ ॥ ୨,୪୭.
ସୂତ କହିଲେ: ଏଭଳି, ବଳଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନି, ଗରୁଡ଼, ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଵ୍ରତତୀର୍ଥାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ କେଶଵମ୍ । ଧ୍ଯାତ୍ଵା ମନସି ସର୍ଵେଶଂ ସର୍ଵକାରଣକାରଣମ୍ ॥ ୨,୪୭.
ସେ ପୁଣି କେଶବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ, ତୀର୍ଥ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ, ମନରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି।
ଋଷଯଃ ସର୍ଵମେଵୈତଜ୍ଜନ୍ତୂନାଂ ପ୍ରଭଵାଦିକମ୍ । ମରଣଂ ଜନ୍ମ ଚ ତଥା ପ୍ରେତତ୍ଵଞ୍ଚୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୪୭.
ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ, ଜନ୍ମ, ପିତୃତ୍ୱ ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଦେହିକ କ୍ରିୟା—ଏସବୁ କଥା ଘୋଷିତ ହୋଇଛି।
ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵୈ ମୁକ୍ତ୍ଯୈ ନିଦାନଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ । ଲାଭସ୍ତେଷାଂ ଜଯସ୍ତେଷାଂ କୁତସ୍ତେଷାଂ ପରାଜଯଃ । ଯେଷାମିନ୍ଦୀଵରଶ୍ଯାମୋ ହୃଦଯସ୍ଥୋ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ ୨,୪୭.
ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏବଂ ତାହାର କାରଣ ବିଷୟରେ କହିଛି; ଯେଉଁମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ନୀଳ କମଳ ପ୍ରଭା ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଭ ଓ ବିଜୟ ଅଛି, ତାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ହାର ହେବ?
ଧର୍ମୋ ଜଯତି ନାଧର୍ମଃ ସତ୍ଯଂ ଜଯତି ନାନୃତମ୍ । କ୍ଷମା ଜଯତି ନ କ୍ରୋଧୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜଯତି ନାସୁରାଃ ॥ ୨,୪୭.
ଧର୍ମ ଜିତିଥାଏ, ଅଧର୍ମ ନୁହେଁ; ସତ୍ୟ ଜିତିଥାଏ, ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ; କ୍ଷମା ଜିତିଥାଏ, କ୍ରୋଧ ନୁହେଁ; ବିଷ୍ଣୁ ଜିତିଥାନ୍ତି, ଦାନବ ନୁହେଁ।
ଵିଷ୍ଣୁର୍ମାତା ପିତା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଵଜନବାନ୍ଧଵାଃ । ଯେଷାମେଵ ସ୍ଥିରା ବୁଦ୍ଧିର୍ନ ତେଷାଂ ଦୁର୍ଗତିର୍ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୪୭.
ବିଷ୍ଣୁ ମାଆ, ବିଷ୍ଣୁ ବାପା, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଲୋକ ଓ ବନ୍ଧୁ; ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚଳ ଭାବେ ଧାରଣ କରିଛି, ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ଦୁର୍ଗତି ହେବ ନାହିଁ।
ମଙ୍ଗଲଂ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ମଙ୍ଗଲଂ ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ । ମଙ୍ଗଲଂ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷୋ ମଙ୍ଗଲାଯତନଂ ହରିଃ ॥ ୨,୪୭.
ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ମଙ୍ଗଳମୟ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ମଙ୍ଗଳମୟ, ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ମଙ୍ଗଳମୟ, ହରି ମଙ୍ଗଳର ଆଶ୍ରୟ।
ହରିର୍ଭାଗୀରଥୀ ଵିପ୍ରା ଵିପ୍ରା ଭାଗୀରଥୀ ହରିଃ । ଭାଗୀରଥୀ ହରିର୍ଵିପ୍ରାଃ ସାରମେତଜ୍ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ ॥ ୨,୪୭.
ହରି, ଭାଗୀରଥୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ—ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭାଗୀରଥୀ ଓ ହରି; ଭାଗୀରଥୀ, ହରି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ—ଏହି ତିନିଟି ହେଉଛି ତିନି ଜଗତର ସାର।
ଇତି ସୂତମୁଖୋଦ୍ଗୀର୍ଣାଂ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥମଣ୍ଡିତାମ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵିଂ ଵାକ୍ସୁଧାଂ ପୀତ୍ଵା ଋଷଯସ୍ତୁଷ୍ଟିମାଯଯୁଃ ॥ ୨,୪୭.
ସୂତଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ଶୋଭିତ ଏହି ବୈଷ୍ଣବୀ ମଧୁର ବାଣୀକୁ ପିଇ ଋଷିମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଲେ।
ପ୍ରଶଶଂସୁସ୍ତଥାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସୂତଂ ସର୍ଵାର୍ଥଦର୍ଶିନମ୍ । ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ପ୍ରାପୁର୍ମୁନଯଃ ଶୌନକାଦଯଃ ॥ ୨,୪୭.
ଏପରି ଭାବରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଓ ସମସ୍ତ ଅର୍ଥକୁ ଜାଣିଥିବା ସୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଅପଵିତ୍ରଃ ପଵିତ୍ରୋ ଵା ସର୍ଵାଵସ୍ଥାଂ ଗତୋପି ଵା । ଯଃ ସ୍ମରେତ୍ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଂ ସ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଶୁଚିଃ ॥ ୨,୪୭.
ଯେ କେହି ଅଶୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବେ, ସେ ଯଦି ପଦ୍ମନୟନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେ ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪୮ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଉଵାଚ । ଯେ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ନିଵସନ୍ତି ମାନଵାସ୍ତେ ସର୍ଵଜାତୌ ନିଧନଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି । କାଲେ ସ୍ଵକୀଯେ ନିଜପୁଣ୍ଯସଂଖ୍ଯଯା ଵଦନ୍ତି ଲାକ କଥସ୍ଵ ତନ୍ମେ ॥ ୨,୪୮.
ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ କହିଲେ: ଏହି ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ମଣିଷମାନେ ନିଜ ନିଜ ପୁଣ୍ୟର ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହ, ଏହାକୁ ମୋ ପାଇଁ ଖୋଲାସା କର।
ଗଚ୍ଛନ୍ତି ମାର୍ଗେଣ ସୁଦୁସ୍ତରେଣ ଵିଧାତୃନିଷ୍ପାଦିତଵର୍ତ୍ମନି ସ୍ଥିତାଃ । କେନୈଵ ପୁଣ୍ଯେନ ମୁଦଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି ତିଷ୍ଠନ୍ତି କେନୈଵ କୁଲଂ ବଲଂ ଵଯଃ ॥ ୨,୪୮.
ସେମାନେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି; କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ ସେମାନେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ କେଉଁ ଦ୍ୱାରା ଘର, ଶକ୍ତି ଓ ଆୟୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି?
ସୂତ ଉଵାଚ । ଶ୍ରୁତ୍ଵାଥ ଦେଵୋ ଗରୁଡଂ ତ୍ଵଵୋଚତ୍ସ୍ମୃତ୍ଵା ଵପୁଃ କର୍ମଭଯଞ୍ଚ ରୂପମ୍ । ସୃଷ୍ଟା ଧରା ଯେନ ଚରାଚରଂ ଜଗତ୍ସ ଯେନ ଶସ୍ତା ଵିହିତୋ ଯମୋ ଵିଭୁଃ ॥ ୨,୪୮.
ସୂତ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ, ନିଜ ରୂପ ଓ କର୍ମର ଭୟକୁ ସ୍ମରଣ କରି; ଯିଏ ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଯମକୁ ଶାସକ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଧର୍ମାର୍ଥକାମଂ ଚିରମୋକ୍ଷସଞ୍ଚଯମନ୍ଯଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଯମମାର୍ଗଗାମିନାମ୍ । ପ୍ରଵିଶ୍ଯଚାଙ୍ଗୁଷ୍ଠସମେ ସ ତତ୍ର ଵୈ ତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେହଂ ସ୍ଵମନ୍ଦିରମ୍? ॥ ୨,୪୮.
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘକାଳ ମୁକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଯମଙ୍କ ପଥକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେଠାରେ ଅଙ୍ଗୁଠି ପରି ଛୋଟ ରୂପ ନେଇ, ସେ ଦେହ ପାଇଁ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।