ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଏତେ ଵସନ୍ତି ସତତଂ ମା ଵିଚାରଂ କୃଥାଃ କ୍ଵଚିତ୍ । କୃପଣୋ ନାସ୍ତିକଃ କ୍ଷୁଦ୍ରଃ ସ ତସ୍ଯାଂ ନିଵସେତ୍ଖଗ ॥ ୨,୪୭.

ଏମାନେ ସଦା ସେଠି ବସନ୍ତି, ଏଥିରେ କେବେ ସନ୍ଦେହ କରିବ ନାହିଁ। ଏକ କଞ୍ଜୁଷ, ନାସ୍ତିକ, ଓ ଛୋଟ ମନର ଲୋକ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ରୁହନ୍ତି, ହେ ପକ୍ଷୀ।

ସଦାମର୍ଷୋ ସଦା କ୍ରୋଧୀ ନିଜଵାକ୍ଯପ୍ରମାଣକୃତ୍ । ପରୋକ୍ତ୍ଯୁଚ୍ଛେଦକୋ ନିତ୍ଯଂ ଵୈତରଣ୍ଯା ଵସେଚ୍ଚିରମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ ସଦା ରାଗୀ, ସଦା କ୍ରୋଧୀ, ନିଜ କଥାକୁ ମାତ୍ର ସତ୍ୟ ଭାବେ ଧରେ, ଓ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର କଥା କଟେ—ସେ ବେଶି ସମୟ ଭିତରେ ବୈତରଣୀରେ ବସେ।

ଯସ୍ତ୍ଵହଙ୍କାରଵାନ୍ପାପୀ ସ୍ଵଵିକତ୍ଥନକାରକଃ । କୃତଘ୍ନୋ ଗର୍ଭସନ୍ତାପୀ ଵୈତରଣ୍ଯାଂ ସ ମଜ୍ଜତି ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ ଅହଂକାରୀ ଓ ପାପୀ, ନିଜକୁ ଗର୍ବ କରେ, କୃତଘ୍ନ, ଓ ଗର୍ଭବତୀକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଏ—ସେ ବୈତରଣୀରେ ଡୁବିଯାଏ।

କଦାପି ଭାଗ୍ଯଯୋଗେନ ତରଣେଚ୍ଛା ଭଵେଦ୍ଯଦି । ସାନୁକୂଲା ଭଵେଦ୍ଯେନ ତଦାକର୍ଣଯ କାଶ୍ଯପ ॥ ୨,୪୭.

ଯଦି କେବେ ଭାଗ୍ୟର ଦୟାରେ ବୈତରଣୀ ପାର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ, ଓ ସୁଯୋଗ ମିଳେ, ତେବେ ଶୁଣ, ହେ କଶ୍ୟପ।

ଅଯନେ ଵିଷୁଵେ ପୁଣ୍ଯେ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଦିନୋଦଯେ । ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୋପରାଗେ ଵା ସଂକ୍ରାନ୍ତୌ ଦର୍ଶଵାସରେ ॥ ୨,୪୭.

ଉତ୍ତରାୟଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟଣ, ବିଷୁବ, ଗ୍ରହଣ, ଦିନ ଉଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଓ ପବିତ୍ର ଦିନରେ—

ଅନ୍ଯେଷୁ ପୁଣ୍ଯକାଲେଷୁ ଦୀଯତେ ଦାନମୁତ୍ତମମ୍ । ଯଦା ତଦା ଭଵେଦ୍ଵାପି ଶ୍ରାଦ୍ଧା ଦାନଂ ପ୍ରତି ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତମ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

ତଦୈବ ଦାନକାଲଃ ସ୍ଯାଦ୍ଯତଃ ସମ୍ପତ୍ତିରସ୍ଥିରା । ଅନିତ୍ଯାନି ଶରୀରାଣି ଵିଭଵୋ ନୈଵ ଶାଶ୍ଵତଃ ॥ ୨,୪୭.

ସେଇ ସମୟ ଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, କାରଣ ଧନ ସ୍ଥିର ନୁହେଁ; ଶରୀର ଅସ୍ଥାୟୀ, ଏବଂ ଧନ-ସମ୍ପଦ କେବେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ।

ନିତ୍ଯଂ ସନ୍ନିହିତୋ ମୃତ୍ଯୁଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଧର୍ମସଂଗହଃ । କୃଷ୍ଣାଂ ଵା ପାଟଲାଂ ଵାପି କୁର୍ଯାଦ୍ଵୈତରଣୀଂ ଶୁଭାମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ମୃତ୍ୟୁ ସଦା ପାଖରେ ଅଛି; ଧର୍ମ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ। କଳା କିମ୍ବା ପାଟଳା ବର୍ଣ୍ଣର ଏକ ଶୁଭ ବୈତରଣୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵର୍ଣଶୃଙ୍ଗୀଂ ରୌପ୍ଯଖୁରାଂ କାଂସ୍ଯପାତ୍ରୋପଦୋହନୀମ୍ । କୃଷ୍ଣଵସ୍ତ୍ରଯୁଗାଚ୍ଛନ୍ନାଂ ସପ୍ତଧାନ୍ଯସମନ୍ଵିତାମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ସୁନା ଶିଙ୍ଗ, ଚାଁଦି ନଖ, କଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ଦେବା, କଳା ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଦେଇ ଢାକିବା, ଏବଂ ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ସହିତ—

କାର୍ପାସଦ୍ରୋଣଶିଖରେ ଆସୀନଂ ତାମ୍ରଭାଜନେ । ଯମଂ ହୈମଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଲୋହଦଣ୍ଡସମନ୍ଵିତମ୍ । ଇକ୍ଷୁଦଣ୍ଡମଯଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ଲଵଂ ସୁଦୃଢବନ୍ଧନୈଃ ॥ ୨,୪୭.

କପାସ ଦେଇ ତିଆରି ଥାଉଥିବା ମଞ୍ଚରେ ବସି, ତାମ୍ର ପାତ୍ରରେ, ହେମ ଦେହର ଯମଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଏବଂ ଲୋହ ଦଣ୍ଡ ସହିତ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଇଖୁ ଦଣ୍ଡରେ ମଜବୁତ ଗଠନ ଦେଇ ଏକ ନୌକା ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ।

ଉଡୁପୋପରି ତାଂ ଧେନୁଂ ସୂର୍ଯଦେହସମୁଦ୍ଭଵାମ୍ । କୃତ୍ଵା ପ୍ରକଲ୍ପଯେଦ୍ଵିପ୍ରଶ୍ଛତ୍ରୋପାନହସଂଯୁତମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ତାରାମଣ୍ଡଳ ଉପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ସେଇ ଗାଈକୁ ରଖି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଛତା ଓ ପାଦୁକା ସହିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।

ଅଙ୍ଗୁଲୀଯକଵାସାଂସି ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ । ଇମମୁଚ୍ଚାରଯେନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ସଂଗୃହ୍ଯ ସଜଲାନ୍କୁଶାନ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ବସ୍ତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା; ଜଳ ଭରା ପାତ୍ର ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା।

ଯମଦ୍ଵାରେ ମହାଘୋରେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵୈତରଣୀଂ ତଦୀମ୍ । ତର୍ତୁକାମୋ ଦଦାମ୍ଯେନାଂ ତୁଭ୍ଯଂ ଵୈତରଣୀଂ ନମଃ ॥ ୨,୪୭.

ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦ୍ୱାରରେ, ବୈତରଣୀ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ପାର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଏହି ବୈତରଣୀ ତୁମକୁ ଦେଉଛି; ବୈତରଣୀକୁ ନମସ୍କାର।

ଗାଵୋ ମେ ଅଗ୍ରତଃ ସନ୍ତୁ ଗାଵୋ ମେ ସନ୍ତୁ ପାର୍ଶ୍ଵତଃ । ଗାଵୋ ମେ ହୃଦଯେ ସନ୍ତୁ ଗଵାଂ ମଧ୍ଯେ ଵସାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଗାଈମାନେ ମୋର ସମ୍ମୁଖରେ ରହୁନ୍ତୁ, ଗାଈମାନେ ମୋର ପାଖରେ ରହୁନ୍ତୁ, ଗାଈମାନେ ମୋର ହୃଦୟରେ ରହୁନ୍ତୁ; ମୁଁ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରେ।

ଵିଷ୍ଣୁରୂପ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାମୁଦ୍ଧର ମହୀସୁର । ସଦକ୍ଷିଣା ମଯା ଦତ୍ତା ତୁଭ୍ଯଂ ଵୈତରଣୀନମଃ ॥ ୨,୪୭.

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଷ୍ଣୁର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାପୃଥିବୀନାଥ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର; ମୁଁ ତୁମକୁ ସଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଗାଈ ଦାନ କରିଛି—ବୈତରଣୀକୁ ନମସ୍କାର।

ଧର୍ମରାଜଞ୍ଚ ସର୍ଵେଶଂ ଵୈତରଣ୍ଯାଖ୍ଯଧେନୁକାମ୍ । ସର୍ଵଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଧର୍ମରାଜ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଏବଂ ବୈତରଣୀ ନାମକ ଗାଈଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସମସ୍ତ ଦାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପୁଚ୍ଛଂ ସଂଗୃହ୍ଯ ଧେନ୍ଵାଶ୍ଚ ଅଗ୍ରେ କୃତ୍ଵା ତୁ ଵୈ ଵ୍ଦିଜମ୍ । ଧେନୁକେ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷସ୍ଵ ଯମଦ୍ଵାରେ ମହାଭଯେ ॥ ୨,୪୭.

ଗାଈର ପୁଛ ଧରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ତୁମେ ଗାଈ ସହିତ ଯମର ଭୟଙ୍କର ଦ୍ୱାରରେ ଅପେକ୍ଷା କର।

ଉତ୍ତାରଣାଯ ଦେଵେଶି ଵୈତରଣ୍ଯେ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ । ଅନୁଵ୍ରଜେତ୍ତୁ ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଗୃହଂ ନଯେତ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଦେବୀ, ଉତ୍ତାରଣ ପାଇଁ ବୈତରଣୀକୁ ନମସ୍କାର; ଯିଏ ଯାଉଛି, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କର, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପରିବାରକୁ ନେଇଯାଅ।

ଏଵଂ କୃତେ ଵୈନତେଯ ସା ସରିତ୍ସୁତରା ଭଵେତ୍ । ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୋତି ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭୁଵି ମାନଵଃ ॥ ୨,୪୭.

ହେ ବିନତାନନ୍ଦନ, ଏପରି କରିଲେ, ସେ ନଦୀ ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ୍ୟ ହୁଏ; ଯିଏ ଏଭଳି ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।

ସୁକୃତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ସୁଖଞ୍ଚେହ ପରତ୍ର ଚ । ସ୍ଵସ୍ଥେ ସହସ୍ରଗୁଣିତମାତୁରେ ଶତସଂମିତମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ସୁକୃତର ପ୍ରଭାବରେ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ସୁଖ ମିଳେ; ସ୍ୱସ୍ଥ ଲୋକ ପାଇଁ ଏହା ହଜାରଗୁଣା, ରୋଗୀ ପାଇଁ ଶତଗୁଣା ଲାଭ ମିଳେ।

ମୃତସ୍ଯୈଵ ତୁ ଯଦ୍ଦାନଂ ପରୋକ୍ଷେ ତତ୍ସମଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ସ୍ଵହସ୍ତେନ ତତୋ ଦେଯଂ ମୃତେ କଃ କସ୍ଯ ଦାସ୍ଯତୀ ॥ ୨,୪୭.

ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ସେ ଉପସ୍ଥିତ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହା ସମାନ ମନାଯାଏ; ତେଣୁ ନିଜ ହାତରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ—ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କିଏ କାହାକୁ ଦେବ?

ଦାନଧର୍ମଵିହୀନାନାଂ କୃପଣୈର୍ଜୀଵେତକ୍ଷିତୈଃ । ଅସ୍ଥିରେଣ ଶରୀରେଣ ସ୍ଥିରଂ କର୍ମ ସମାଚରେତ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଯେମାନେ ଦାନ ଓ ଧର୍ମରେ ଅଭାବୀ, ଜୀବନକୁ ଅତିରିକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇଥିବା କଞ୍ଜୁଷ ଲୋକ, ସେମାନେ ଏହି ଅସ୍ଥିର ଦେହରେ ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଯାସ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରାଘୁଣି (ଘୂର୍ଣି) କା ଇଵ ॥ ୨,୪୭.

ନିଶ୍ଚୟ ଜୀବନବାୟୁ ଏଭଳି ଚାଲିଯିବ, ଯେପରି ଗାଈମାନେ ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି।

ଇତୀଦମୁକ୍ତଂ ତଵ ପକ୍ଷିରାଜ ଵିଡମ୍ବନଂ ଜନ୍ତୁଗଣସ୍ଯ ସର୍ଵମ୍ । ପ୍ରେତସ୍ଯ ମୋକ୍ଷାଯ ତଦୌଦ୍ଧ୍ଵନ୍ଦୈହିକଂ ହିତାଯ ଲୋକସ୍ଯ ଚରେଚ୍ଛୁଭାଯ ତୁ ॥ ୨,୪୭.

ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଏହି ବ୍ୟଙ୍ଗ୍ୟ କଥା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; ପିତୃମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏହି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ଲୋକଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଓ ଭଲ ପାଇଁ।

ସୂତ ଉଵାଚ । ଏଵଂ ଵିପ୍ରାଃ ସମାଦ୍ଦିଷ୍ଟୋ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା । ଗରୁଡ ପ୍ରେତଚରିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସନ୍ତୁଷ୍ଟିମାଗତଃ ॥ ୨,୪୭.

ସୂତ କହିଲେ: ଏଭଳି, ବଳଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନି, ଗରୁଡ଼, ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।

ଵ୍ରତତୀର୍ଥାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ କେଶଵମ୍ । ଧ୍ଯାତ୍ଵା ମନସି ସର୍ଵେଶଂ ସର୍ଵକାରଣକାରଣମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ସେ ପୁଣି କେଶବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ, ତୀର୍ଥ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ, ମନରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି।

ଋଷଯଃ ସର୍ଵମେଵୈତଜ୍ଜନ୍ତୂନାଂ ପ୍ରଭଵାଦିକମ୍ । ମରଣଂ ଜନ୍ମ ଚ ତଥା ପ୍ରେତତ୍ଵଞ୍ଚୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ, ଜନ୍ମ, ପିତୃତ୍ୱ ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଦେହିକ କ୍ରିୟା—ଏସବୁ କଥା ଘୋଷିତ ହୋଇଛି।

ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵୈ ମୁକ୍ତ୍ଯୈ ନିଦାନଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ । ଲାଭସ୍ତେଷାଂ ଜଯସ୍ତେଷାଂ କୁତସ୍ତେଷାଂ ପରାଜଯଃ । ଯେଷାମିନ୍ଦୀଵରଶ୍ଯାମୋ ହୃଦଯସ୍ଥୋ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ ୨,୪୭.

ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏବଂ ତାହାର କାରଣ ବିଷୟରେ କହିଛି; ଯେଉଁମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ନୀଳ କମଳ ପ୍ରଭା ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଭ ଓ ବିଜୟ ଅଛି, ତାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ହାର ହେବ?

ଧର୍ମୋ ଜଯତି ନାଧର୍ମଃ ସତ୍ଯଂ ଜଯତି ନାନୃତମ୍ । କ୍ଷମା ଜଯତି ନ କ୍ରୋଧୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜଯତି ନାସୁରାଃ ॥ ୨,୪୭.

ଧର୍ମ ଜିତିଥାଏ, ଅଧର୍ମ ନୁହେଁ; ସତ୍ୟ ଜିତିଥାଏ, ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ; କ୍ଷମା ଜିତିଥାଏ, କ୍ରୋଧ ନୁହେଁ; ବିଷ୍ଣୁ ଜିତିଥାନ୍ତି, ଦାନବ ନୁହେଁ।