ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ସ୍ଵଧର୍ମେଣୈଵୋର୍ଧ୍ଵଗତିରଧର୍ମେଣାପ୍ଯଧୋଗତିଃ । ଜାଯତେ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାଂ ସ୍ଵଧର୍ମଚଲନାତ୍ଖଗ ॥ ୨,୪୬.

ନିଜ ଧର୍ମରେ ଚାଲିଲେ ଉନ୍ନତି ହୁଏ; ଅଧର୍ମ କରିଲେ ଅବନତି ହୁଏ; ଖଗ, ସମସ୍ତ ଜାତିରେ ନିଜ ଧର୍ମରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଲେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।

ଦେଵତ୍ଵେ ମାନୁଷତ୍ଵେ ଚ ଦାନଭୋଗାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ । ଯା ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଵୈନତେଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ କର୍ମଜଂ ଫଲମ୍ ॥ ୨,୪୬.

ଦେବତା ଓ ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦାନ, ଭୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ, ବୈନତେୟ, ସେ ସବୁ କର୍ମର ଫଳ।

ଅକର୍ମଵିହିତେ ଘୋରେ କାମକ୍ରୋଧାର୍ଜିତେଽଶୁଭେ । ପତେଦ୍ଵୈ ନରକେ ଭୂଯୋ ତସ୍ଯୋତ୍ତାରୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ॥ ୨,୪୬.

ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିଷିଦ୍ଧ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ତାହା କରିଲେ ପୁନି ନରକକୁ ପଡିଯିବେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪୭ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ କୃପଯା ପରଯା ଵଦ । ଦାନଂ ଦାନସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵୈତରଣ୍ଯାଃ ପ୍ରମାଣକମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଗରୁଡ ଜଣାଇଲେ: ଭଗବନ୍, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାରେ ଅତିଶୟ, ଦୟାକରି ଦାନ, ଦାନର ମହିମା ଓ ବୈତରଣୀର ମାପ ବିଷୟରେ କହନ୍ତୁ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଯା ସା ଵୈତରଣୀ ନାମ ଯମମାର୍ଗେ ମହାସରିତ୍ । ଅଗାଧା ଦୁସ୍ତରା ପାପୈର୍ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରା ଭଯାଵହା ॥ ୨,୪୭.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ବୈତରଣୀ ନାମକ ଯମପଥର ଏହି ବଡ଼ ନଦୀ, ଅପରିମାପ, ପାପରେ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ଦୃଷ୍ଟିପାକେ ଭୟଙ୍କର।

ପୂଯଶୋଣିତତୋଯାଢ୍ଯା ମାଂସକର୍ଦମସକୁଂଲା । ପାପିନଞ୍ଚାଗତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାନାଭଯସମାଵୃତା ॥ ୨,୪୭.

ଏହି ନଦୀ ପୁୟ ଓ ରକ୍ତର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାଂସ ଓ କାଦରେ ଗାଢ଼; ପାପୀମାନେ ଯେଉଁଠି ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ସେଠି ନାନାଭୟରେ ଘିରିଯାଏ।

କ୍ଵାଥ୍ଯତେ ସତ୍ଵରଂ ତୋଯଂ ପାତ୍ରମଧ୍ଯେ ଘୃତଂ ଯଥା । କ୍ରିମିଭିଃ ସଙ୍କୁଲଂ ପୂଯଂ ଵଜ୍ରତୁଣ୍ଡୈଃ ସମାଵୃତମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ସେଠି ଜଳ ତୁରନ୍ତ ଫୁଟେ, ପାତ୍ରରେ ଘିଅ ଫୁଟିବା ପରି; ପୁୟରେ କିଟ ଭରିଯାଏ, ହୀରା ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚୁଞ୍ଚ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଘିରିଯାନ୍ତି।

ଶିଶୁମାରୈଶ୍ଚ ମକରୈର୍ଵଜ୍ରକର୍ତରିକାଯୁତୈଃ । ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଜଲଜୀଵୈଶ୍ଚ ହିଂସକୈର୍ମାଂସଭେଦିଭିଃ ॥ ୨,୪୭.

ସେଠି ଶିଶୁମାର ଓ ମକର, ହୀରା ଚାକୁ ଥିବା, ଅନ୍ୟ ଜଳଜୀବ ମାନେ ମାଂସ ଭାଗିବା ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅଛନ୍ତି।

ଉଦ୍ଯାନ୍ତି ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯାଃ ପ୍ରଲଯାନ୍ତେ ତଥା ହି ତେ । ତପନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ ମର୍ତ୍ଯାଃ କ୍ରନ୍ଦ ମାନାସ୍ତୁ ପାପିନଃ ॥ ୨,୪୭.

ସେଠି ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ଉଦୟ କରନ୍ତି; ମାନବମାନେ ସେଠି ତାପିତ ହୁଅନ୍ତି, ପାପୀମାନେ ବେଦନାରେ କାନ୍ଦନ୍ତି।

ହା ଭ୍ରାତଃ ପୁତ୍ର ତାତେତି ପ୍ରଲପନ୍ତି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ଵିଚରନ୍ତି ନିମଜ୍ଜନ୍ତି ଗ୍ଲାନିଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଜନ୍ତଵଃ ॥ ୨,୪୭.

ବାରମ୍ବାର 'ହା ଭାଇ! ପୁଅ! ବାପା!' ବୋଲି ଦୁଃଖ କରନ୍ତି; ପ୍ରାଣୀମାନେ ଘୁଞ୍ଚିବା, ଡୁବିବା, ଏବଂ କ୍ଳାନିରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।

ଚତୁର୍ଵିଧୈଃ ପ୍ରାଣିଗଣୈର୍ଦୃଷ୍ଟା ଵ୍ଯାପ୍ତା ମହାନଦୀ । ତରନ୍ତି ଗୋପ୍ରଦାନେନ ତ୍ଵନ୍ଯଥା ଚ ପତନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୪୭.

ଚାରିପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖାଯାଏ ଏହି ବଡ଼ ନଦୀରେ; ଗୋଦାନ କରିଲେ ପାର ହେବେ, ନାହିଁ ହେଲେ ପଡ଼ିଯିବେ।

ମାଂ ନରା ଯେଽଵମନ୍ଯନ୍ତେ ଚାଚାର୍ଯଂ ଗୁରୁମେଵ ଚ । ଵୃଦ୍ଧାନନ୍ଯାଂଶ୍ଚାପି ମୂଢାସ୍ତେଷାଂ ଵାସସ୍ତୁ ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୪୭.

ଯେଉଁ ଲୋକ ଗୁରୁ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୂଢ଼ମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ରହନ୍ତି।

ପତିଵ୍ରତାଂ ସାଧୁଶୀଲାମୂଢାଂ ଧର୍ମେଷୁ ନିଶ୍ଚଲାମ୍ । ପରିତ୍ଯଜନ୍ତି ଯେ ମୂଢାସ୍ତେଷାଂ ଵାସସ୍ତୁ ସନ୍ତତମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଯେଉଁ ମୂଢ଼ମାନେ ସତୀ, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟଳ ଜନନୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବାସ ସେଠି ସଦା ରହିଥାଏ।

ଵିଶ୍ଵାସପ୍ରତିପନ୍ନାନାଂ ସ୍ଵାମିମିତ୍ରତପସ୍ଵିନାମ୍ । ସ୍ତ୍ରୀବାଲଵିକଲାଦୀନାଂ ଵଧଂ କୃତ୍ଵା ପତନ୍ତି ହି । ପଚ୍ଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମଧ୍ଯେ ତୁ କ୍ରନ୍ଦମାନାସ୍ତୁ ପାପିନଃ ॥ ୨,୪୭.

ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ମାଲିକ, ମିତ୍ର, ତପସ୍ୱୀ, ଜନନୀ, ଶିଶୁ, ଦୁଃଖୀ ଓ ଅସହାୟଙ୍କୁ ମାରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି ପଡ଼ନ୍ତି; ଏହି ନଦୀର ମଧ୍ୟରେ ପାପୀମାନେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଶାନ୍ତଂ ବୁଭୁକ୍ଷିତଂ ଵିପ୍ରଂଯୋ ଵିଘ୍ନାଯୋପସର୍ପତି । କ୍ରିମିଭିର୍ଭକ୍ଷ୍ଯତେ ତତ୍ର ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଯେଉଁ ଜଣେ ଶାନ୍ତ ଓ ଭୁକ୍ତିଆ ଉପରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବାଧା ଦେବାକୁ ଯାଉଛି, ସେଠି ସେ କିଟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଗିତି ରହିବେ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରତୀଶ୍ରୁତ୍ଯ ଯମାର୍ଥଂ ନ ଦଦାତି ତମ୍ । ଆହୂଯ ନାସ୍ତି ଯୋ ବ୍ରୂଯାତ୍ତସ୍ଯ ଵାସସ୍ତୁ ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୪୭.

ଯଦି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କିଛି ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି କରି ଦେଇନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଡାକିଲେ 'ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ' ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଲୋକଟିଏ ବସିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ।

ଅଗ୍ନିଦୋ ଗରଦଶ୍ଚୈଵ କୂଟସାକ୍ଷୀ ଚ ମଦ୍ଯପଃ । ଯଜ୍ଞଵିଧ୍ଵଂସକଶ୍ଚୈଵ ରାଜ୍ଞୀଗାମୀ ଚ ପୈଶୁନଃ ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ ଅଗ୍ନି ଲଗାଏ, ବିଷ ଦିଏ, ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦିଏ, ମଦ୍ୟପାନ କରେ, ଯଜ୍ଞ ଭଙ୍ଗ କରେ, ରାଜାଙ୍କ ମହିଳାଙ୍କୁ ନଜର ଦିଏ, ଓ ଅପବାଦ କରେ—

କଥାଭଙ୍ଗକରଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵଯନ୍ଦତ୍ତା ପହାରକଃ । କ୍ଷେତ୍ରସେତୁଵିଭେଦୀ ଚ ପରଦାରପ୍ରଧର୍ଷକଃ ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର କଥା ଭଙ୍ଗ କରେ, ନିଜେ ଦେଇଥିବା ଦାନ ଚୋରାଏ, କ୍ଷେତ୍ରର ସୀମା କିମ୍ବା ବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗେ, ଓ ଅନ୍ୟର ଜିଓକୁ ଅପମାନ କରେ—

ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ରସଵିକ୍ରେତା ତଥା ଯୋ ଵୃଷଲୀପତିଃ । ଗୋଧନସ୍ଯ ତୃଷାର୍ତସ୍ଯ ଵାପ୍ଯା ଭେଦଂ କରୋତି ଯଃ ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ ରସ ବିକ୍ରୟ କରେ, ନିମ୍ନଜାତି ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହୁଏ, ଓ ଗାଈ ତିଆରି ହେବାବେଳେ ପୋଖରୀ ଭାଙ୍ଗେ—

କନ୍ଯାଵିଦୂଷକଶ୍ଚୈଵ ଦାନଂ ଦତ୍ତ୍ଵାନୁତାପକଃ । ଶୂବଦ୍ରସ୍ତୁ କପିଲାପାଯୀ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମାଂସଭୋଜନଃ ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ କନ୍ୟାକୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ କରେ, ଦାନ ଦେଇ ପଛେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ, ଖପରୁ ମଦ୍ୟ ପିଏ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ ମାଂସ ଖାଏ—

ଏତେ ଵସନ୍ତି ସତତଂ ମା ଵିଚାରଂ କୃଥାଃ କ୍ଵଚିତ୍ । କୃପଣୋ ନାସ୍ତିକଃ କ୍ଷୁଦ୍ରଃ ସ ତସ୍ଯାଂ ନିଵସେତ୍ଖଗ ॥ ୨,୪୭.

ଏମାନେ ସଦା ସେଠି ବସନ୍ତି, ଏଥିରେ କେବେ ସନ୍ଦେହ କରିବ ନାହିଁ। ଏକ କଞ୍ଜୁଷ, ନାସ୍ତିକ, ଓ ଛୋଟ ମନର ଲୋକ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ରୁହନ୍ତି, ହେ ପକ୍ଷୀ।

ସଦାମର୍ଷୋ ସଦା କ୍ରୋଧୀ ନିଜଵାକ୍ଯପ୍ରମାଣକୃତ୍ । ପରୋକ୍ତ୍ଯୁଚ୍ଛେଦକୋ ନିତ୍ଯଂ ଵୈତରଣ୍ଯା ଵସେଚ୍ଚିରମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ ସଦା ରାଗୀ, ସଦା କ୍ରୋଧୀ, ନିଜ କଥାକୁ ମାତ୍ର ସତ୍ୟ ଭାବେ ଧରେ, ଓ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର କଥା କଟେ—ସେ ବେଶି ସମୟ ଭିତରେ ବୈତରଣୀରେ ବସେ।

ଯସ୍ତ୍ଵହଙ୍କାରଵାନ୍ପାପୀ ସ୍ଵଵିକତ୍ଥନକାରକଃ । କୃତଘ୍ନୋ ଗର୍ଭସନ୍ତାପୀ ଵୈତରଣ୍ଯାଂ ସ ମଜ୍ଜତି ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ ଅହଂକାରୀ ଓ ପାପୀ, ନିଜକୁ ଗର୍ବ କରେ, କୃତଘ୍ନ, ଓ ଗର୍ଭବତୀକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଏ—ସେ ବୈତରଣୀରେ ଡୁବିଯାଏ।

କଦାପି ଭାଗ୍ଯଯୋଗେନ ତରଣେଚ୍ଛା ଭଵେଦ୍ଯଦି । ସାନୁକୂଲା ଭଵେଦ୍ଯେନ ତଦାକର୍ଣଯ କାଶ୍ଯପ ॥ ୨,୪୭.

ଯଦି କେବେ ଭାଗ୍ୟର ଦୟାରେ ବୈତରଣୀ ପାର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ, ଓ ସୁଯୋଗ ମିଳେ, ତେବେ ଶୁଣ, ହେ କଶ୍ୟପ।

ଅଯନେ ଵିଷୁଵେ ପୁଣ୍ଯେ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଦିନୋଦଯେ । ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୋପରାଗେ ଵା ସଂକ୍ରାନ୍ତୌ ଦର୍ଶଵାସରେ ॥ ୨,୪୭.

ଉତ୍ତରାୟଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟଣ, ବିଷୁବ, ଗ୍ରହଣ, ଦିନ ଉଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଓ ପବିତ୍ର ଦିନରେ—

ଅନ୍ଯେଷୁ ପୁଣ୍ଯକାଲେଷୁ ଦୀଯତେ ଦାନମୁତ୍ତମମ୍ । ଯଦା ତଦା ଭଵେଦ୍ଵାପି ଶ୍ରାଦ୍ଧା ଦାନଂ ପ୍ରତି ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତମ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

ତଦୈବ ଦାନକାଲଃ ସ୍ଯାଦ୍ଯତଃ ସମ୍ପତ୍ତିରସ୍ଥିରା । ଅନିତ୍ଯାନି ଶରୀରାଣି ଵିଭଵୋ ନୈଵ ଶାଶ୍ଵତଃ ॥ ୨,୪୭.

ସେଇ ସମୟ ଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, କାରଣ ଧନ ସ୍ଥିର ନୁହେଁ; ଶରୀର ଅସ୍ଥାୟୀ, ଏବଂ ଧନ-ସମ୍ପଦ କେବେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ।

ନିତ୍ଯଂ ସନ୍ନିହିତୋ ମୃତ୍ଯୁଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଧର୍ମସଂଗହଃ । କୃଷ୍ଣାଂ ଵା ପାଟଲାଂ ଵାପି କୁର୍ଯାଦ୍ଵୈତରଣୀଂ ଶୁଭାମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ମୃତ୍ୟୁ ସଦା ପାଖରେ ଅଛି; ଧର୍ମ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ। କଳା କିମ୍ବା ପାଟଳା ବର୍ଣ୍ଣର ଏକ ଶୁଭ ବୈତରଣୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵର୍ଣଶୃଙ୍ଗୀଂ ରୌପ୍ଯଖୁରାଂ କାଂସ୍ଯପାତ୍ରୋପଦୋହନୀମ୍ । କୃଷ୍ଣଵସ୍ତ୍ରଯୁଗାଚ୍ଛନ୍ନାଂ ସପ୍ତଧାନ୍ଯସମନ୍ଵିତାମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ସୁନା ଶିଙ୍ଗ, ଚାଁଦି ନଖ, କଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ଦେବା, କଳା ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଦେଇ ଢାକିବା, ଏବଂ ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ସହିତ—