ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ମାର୍ଜରୋଽଗ୍ନିଂ ପଦା ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୋଗଵାନ୍ପରମାଂସଭୁକ୍ । ଉଦକ୍ଯାଗମନାତ୍ଷଣ୍ଡୋ ଦୁର୍ଗନ୍ଧଶ୍ଚ ସୁଗନ୍ଧହୃତ୍ ॥ ୨,୪୬.

ଅଗ୍ନିକୁ ପାଦରେ ଛୁଇଁଥିବା ବିଲେଇ ରୋଗୀ ହେବେ ଏବଂ ମାଂସ ଖାଇବେ; ଅସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିବା ଲୋକ ନପୁଂସକ ହେବେ; ସୁଗନ୍ଧ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ହେବେ।

ଯଦ୍ଵା ତଦ୍ଵାପି ପାରକ୍ଯଂ ସ୍ଵଲ୍ପଂ ଵା ହରତେ ବହୁ । ହୃତ୍ଵା ଵୈ ଯୋନିମାପ୍ନୋତି ତିରଶ୍ଚାଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୨,୪୬.

ଅନ୍ୟର ଜିନିଷ ଅଳ୍ପ କିମ୍ବା ବହୁ ହେଉ, ଯେ ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପଶୁର ଗର୍ଭ ନେବେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଏଵମାଦୀନି ଚିହ୍ନାନି ଅନ୍ଯାନ୍ଯପି ଖଗେଶ୍ଵର । ସ୍ଵକର୍ମଵିତତାନ୍ଯେଵ? ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଯୈସ୍ତୁ ମାନଵୈଃ ॥ ୨,୪୬.

ଏପରି ଚିହ୍ନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଖଗରାଜ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦେହରେ ତାଙ୍କର କର୍ମର ଫଳରେ ଦେଖାଯାଏ।

ଏଵଂ ଦୁଷ୍କୃତକର୍ମା ହି ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ନରକାନ୍କ୍ରମାତ୍ । ଜାଯତେ କର୍ମଶେଷେଣ ଉକ୍ତାସ୍ଵେତାସୁ ଯୋନିଷୁ ॥ ୨,୪୬.

ଏଭଳି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକ, ନରକ ଭୋଗି ହେବା ପରେ, ତାଙ୍କର ଅବଶିଷ୍ଟ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଉପରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।

ତତୋ ଜନ୍ମଶତଂ ମର୍ତ୍ଯେ ସର୍ଵଜନ୍ତୁଷୁ କାଶ୍ଯପ । ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସନ୍ଦେହଃ ସମୀଭୂତେ ଶୁଭାଶୁଭେ ॥ ୨,୪୬.

ଏପରି ଶୁଭ ଅଶୁଭ କର୍ମ ସମାନ ହେଲେ, କାଶ୍ୟପ, ଏକ ଶତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେବେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସଯୋ ପ୍ରସଙ୍ଗେନ ନିରୁଦ୍ଧେ ଶୁକ୍ରସୋଣିତେ । ସମୁପେତଃ ପଞ୍ଚଭୂତୈର୍ଜାଯତେ ପାଞ୍ଚଭୌତିକଃ ॥ ୨,୪୬.

ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କର ଶୁକ୍ର ଓ ରକ୍ତ ମିଶିଲେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ଭୂତ ଯୋଗ ହେଲେ, ପାଞ୍ଚଭୂତିକ ଜୀବ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ମନଃ ପ୍ରାଣା ଜ୍ଞାନମାଯୁଃ ସୁଖଂ ଧୃତିଃ । ଧାରଣା ପ୍ରେରଣଂ ଦୁଃ ଖଂ ମିଥ୍ଯାହଙ୍କାର ଏଵ ଚ ॥ ୨,୪୬.

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ, ପ୍ରାଣ, ଜ୍ଞାନ, ଆୟୁ, ସୁଖ, ଧୃତି, ଧାରଣା, ପ୍ରେରଣା, ଦୁଃଖ ଏବଂ ଭ୍ରମିତ ଅହଂକାର — ଏସବୁ ଜୀବରେ ରହିଥାଏ।

ପ୍ରଯତାକୃତିଵର୍ଣସ୍ତୁ ରାଗଦ୍ଵେଷୌ ଭଵାଭଵୌ । ତସ୍ଯେଦମାତ୍ମନଃ ସର୍ଵମନାଦେରାଦିମିଚ୍ଛତଃ ॥ ୨,୪୬.

ଏହି ଦେହଧାରୀ ଆତ୍ମା, ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ଗଠିତ ଦେହ ପାଇଥିବା, ଆସକ୍ତି ଓ ଦ୍ୱେଷ, ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଅନୁଭବ କରେ; ଏହି ସବୁ ନିଜର ଆରମ୍ଭ ଚାହିଁଥିବା, ଆଦିହୀନ ଆତ୍ମାର ଅନୁଭୂତି।

ସ୍ଵକର୍ମ ବଦ୍ଧସ୍ଯ ତଦା ଗର୍ଭଵୃଦ୍ଧିର୍ଭଵେଦିତି । ପୁରା ଯଥା ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଵ ଜନ୍ତୋର୍ହି ଲକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୨,୪୬.

ନିଜ କର୍ମରେ ବାନ୍ଧିଥିବା ପ୍ରାଣୀର ଗର୍ଭର ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ଯେପରିକି ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଜଣାଇଥିଲି, ପ୍ରାଣୀର ଲକ୍ଷଣ ସହିତ।

ଏଵଂ ପ୍ରଵର୍ତିତଂ ଚକ୍ରଂ ଭୂତଗ୍ରାମେ ଚତୁର୍ଵିଧେ । ସମୁତ୍ପତ୍ତିର୍ଵିନାଶଶ୍ଚ ଜାଯତେ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଦେହିନାମ୍ ॥ ୨,୪୬.

ଏଭଳି ଚକ୍ର ଚାରିପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଯାଏ; ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ଓ ନାଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ସ୍ଵଧର୍ମେଣୈଵୋର୍ଧ୍ଵଗତିରଧର୍ମେଣାପ୍ଯଧୋଗତିଃ । ଜାଯତେ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାଂ ସ୍ଵଧର୍ମଚଲନାତ୍ଖଗ ॥ ୨,୪୬.

ନିଜ ଧର୍ମରେ ଚାଲିଲେ ଉନ୍ନତି ହୁଏ; ଅଧର୍ମ କରିଲେ ଅବନତି ହୁଏ; ଖଗ, ସମସ୍ତ ଜାତିରେ ନିଜ ଧର୍ମରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେଲେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।

ଦେଵତ୍ଵେ ମାନୁଷତ୍ଵେ ଚ ଦାନଭୋଗାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ । ଯା ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଵୈନତେଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ କର୍ମଜଂ ଫଲମ୍ ॥ ୨,୪୬.

ଦେବତା ଓ ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦାନ, ଭୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ, ବୈନତେୟ, ସେ ସବୁ କର୍ମର ଫଳ।

ଅକର୍ମଵିହିତେ ଘୋରେ କାମକ୍ରୋଧାର୍ଜିତେଽଶୁଭେ । ପତେଦ୍ଵୈ ନରକେ ଭୂଯୋ ତସ୍ଯୋତ୍ତାରୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ॥ ୨,୪୬.

ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିଷିଦ୍ଧ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ତାହା କରିଲେ ପୁନି ନରକକୁ ପଡିଯିବେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪୭ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ କୃପଯା ପରଯା ଵଦ । ଦାନଂ ଦାନସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵୈତରଣ୍ଯାଃ ପ୍ରମାଣକମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଗରୁଡ ଜଣାଇଲେ: ଭଗବନ୍, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାରେ ଅତିଶୟ, ଦୟାକରି ଦାନ, ଦାନର ମହିମା ଓ ବୈତରଣୀର ମାପ ବିଷୟରେ କହନ୍ତୁ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଯା ସା ଵୈତରଣୀ ନାମ ଯମମାର୍ଗେ ମହାସରିତ୍ । ଅଗାଧା ଦୁସ୍ତରା ପାପୈର୍ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରା ଭଯାଵହା ॥ ୨,୪୭.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ବୈତରଣୀ ନାମକ ଯମପଥର ଏହି ବଡ଼ ନଦୀ, ଅପରିମାପ, ପାପରେ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ଦୃଷ୍ଟିପାକେ ଭୟଙ୍କର।

ପୂଯଶୋଣିତତୋଯାଢ୍ଯା ମାଂସକର୍ଦମସକୁଂଲା । ପାପିନଞ୍ଚାଗତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାନାଭଯସମାଵୃତା ॥ ୨,୪୭.

ଏହି ନଦୀ ପୁୟ ଓ ରକ୍ତର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାଂସ ଓ କାଦରେ ଗାଢ଼; ପାପୀମାନେ ଯେଉଁଠି ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ସେଠି ନାନାଭୟରେ ଘିରିଯାଏ।

କ୍ଵାଥ୍ଯତେ ସତ୍ଵରଂ ତୋଯଂ ପାତ୍ରମଧ୍ଯେ ଘୃତଂ ଯଥା । କ୍ରିମିଭିଃ ସଙ୍କୁଲଂ ପୂଯଂ ଵଜ୍ରତୁଣ୍ଡୈଃ ସମାଵୃତମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ସେଠି ଜଳ ତୁରନ୍ତ ଫୁଟେ, ପାତ୍ରରେ ଘିଅ ଫୁଟିବା ପରି; ପୁୟରେ କିଟ ଭରିଯାଏ, ହୀରା ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚୁଞ୍ଚ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଘିରିଯାନ୍ତି।

ଶିଶୁମାରୈଶ୍ଚ ମକରୈର୍ଵଜ୍ରକର୍ତରିକାଯୁତୈଃ । ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଜଲଜୀଵୈଶ୍ଚ ହିଂସକୈର୍ମାଂସଭେଦିଭିଃ ॥ ୨,୪୭.

ସେଠି ଶିଶୁମାର ଓ ମକର, ହୀରା ଚାକୁ ଥିବା, ଅନ୍ୟ ଜଳଜୀବ ମାନେ ମାଂସ ଭାଗିବା ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅଛନ୍ତି।

ଉଦ୍ଯାନ୍ତି ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯାଃ ପ୍ରଲଯାନ୍ତେ ତଥା ହି ତେ । ତପନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ ମର୍ତ୍ଯାଃ କ୍ରନ୍ଦ ମାନାସ୍ତୁ ପାପିନଃ ॥ ୨,୪୭.

ସେଠି ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ଉଦୟ କରନ୍ତି; ମାନବମାନେ ସେଠି ତାପିତ ହୁଅନ୍ତି, ପାପୀମାନେ ବେଦନାରେ କାନ୍ଦନ୍ତି।

ହା ଭ୍ରାତଃ ପୁତ୍ର ତାତେତି ପ୍ରଲପନ୍ତି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ଵିଚରନ୍ତି ନିମଜ୍ଜନ୍ତି ଗ୍ଲାନିଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଜନ୍ତଵଃ ॥ ୨,୪୭.

ବାରମ୍ବାର 'ହା ଭାଇ! ପୁଅ! ବାପା!' ବୋଲି ଦୁଃଖ କରନ୍ତି; ପ୍ରାଣୀମାନେ ଘୁଞ୍ଚିବା, ଡୁବିବା, ଏବଂ କ୍ଳାନିରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।

ଚତୁର୍ଵିଧୈଃ ପ୍ରାଣିଗଣୈର୍ଦୃଷ୍ଟା ଵ୍ଯାପ୍ତା ମହାନଦୀ । ତରନ୍ତି ଗୋପ୍ରଦାନେନ ତ୍ଵନ୍ଯଥା ଚ ପତନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୪୭.

ଚାରିପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖାଯାଏ ଏହି ବଡ଼ ନଦୀରେ; ଗୋଦାନ କରିଲେ ପାର ହେବେ, ନାହିଁ ହେଲେ ପଡ଼ିଯିବେ।

ମାଂ ନରା ଯେଽଵମନ୍ଯନ୍ତେ ଚାଚାର୍ଯଂ ଗୁରୁମେଵ ଚ । ଵୃଦ୍ଧାନନ୍ଯାଂଶ୍ଚାପି ମୂଢାସ୍ତେଷାଂ ଵାସସ୍ତୁ ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୪୭.

ଯେଉଁ ଲୋକ ଗୁରୁ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୂଢ଼ମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ରହନ୍ତି।

ପତିଵ୍ରତାଂ ସାଧୁଶୀଲାମୂଢାଂ ଧର୍ମେଷୁ ନିଶ୍ଚଲାମ୍ । ପରିତ୍ଯଜନ୍ତି ଯେ ମୂଢାସ୍ତେଷାଂ ଵାସସ୍ତୁ ସନ୍ତତମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଯେଉଁ ମୂଢ଼ମାନେ ସତୀ, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟଳ ଜନନୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବାସ ସେଠି ସଦା ରହିଥାଏ।

ଵିଶ୍ଵାସପ୍ରତିପନ୍ନାନାଂ ସ୍ଵାମିମିତ୍ରତପସ୍ଵିନାମ୍ । ସ୍ତ୍ରୀବାଲଵିକଲାଦୀନାଂ ଵଧଂ କୃତ୍ଵା ପତନ୍ତି ହି । ପଚ୍ଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମଧ୍ଯେ ତୁ କ୍ରନ୍ଦମାନାସ୍ତୁ ପାପିନଃ ॥ ୨,୪୭.

ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ମାଲିକ, ମିତ୍ର, ତପସ୍ୱୀ, ଜନନୀ, ଶିଶୁ, ଦୁଃଖୀ ଓ ଅସହାୟଙ୍କୁ ମାରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି ପଡ଼ନ୍ତି; ଏହି ନଦୀର ମଧ୍ୟରେ ପାପୀମାନେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଶାନ୍ତଂ ବୁଭୁକ୍ଷିତଂ ଵିପ୍ରଂଯୋ ଵିଘ୍ନାଯୋପସର୍ପତି । କ୍ରିମିଭିର୍ଭକ୍ଷ୍ଯତେ ତତ୍ର ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ ॥ ୨,୪୭.

ଯେଉଁ ଜଣେ ଶାନ୍ତ ଓ ଭୁକ୍ତିଆ ଉପରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବାଧା ଦେବାକୁ ଯାଉଛି, ସେଠି ସେ କିଟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଗିତି ରହିବେ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରତୀଶ୍ରୁତ୍ଯ ଯମାର୍ଥଂ ନ ଦଦାତି ତମ୍ । ଆହୂଯ ନାସ୍ତି ଯୋ ବ୍ରୂଯାତ୍ତସ୍ଯ ଵାସସ୍ତୁ ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୪୭.

ଯଦି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କିଛି ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି କରି ଦେଇନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଡାକିଲେ 'ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ' ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଲୋକଟିଏ ବସିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ।

ଅଗ୍ନିଦୋ ଗରଦଶ୍ଚୈଵ କୂଟସାକ୍ଷୀ ଚ ମଦ୍ଯପଃ । ଯଜ୍ଞଵିଧ୍ଵଂସକଶ୍ଚୈଵ ରାଜ୍ଞୀଗାମୀ ଚ ପୈଶୁନଃ ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ ଅଗ୍ନି ଲଗାଏ, ବିଷ ଦିଏ, ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦିଏ, ମଦ୍ୟପାନ କରେ, ଯଜ୍ଞ ଭଙ୍ଗ କରେ, ରାଜାଙ୍କ ମହିଳାଙ୍କୁ ନଜର ଦିଏ, ଓ ଅପବାଦ କରେ—

କଥାଭଙ୍ଗକରଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵଯନ୍ଦତ୍ତା ପହାରକଃ । କ୍ଷେତ୍ରସେତୁଵିଭେଦୀ ଚ ପରଦାରପ୍ରଧର୍ଷକଃ ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର କଥା ଭଙ୍ଗ କରେ, ନିଜେ ଦେଇଥିବା ଦାନ ଚୋରାଏ, କ୍ଷେତ୍ରର ସୀମା କିମ୍ବା ବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗେ, ଓ ଅନ୍ୟର ଜିଓକୁ ଅପମାନ କରେ—

ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ରସଵିକ୍ରେତା ତଥା ଯୋ ଵୃଷଲୀପତିଃ । ଗୋଧନସ୍ଯ ତୃଷାର୍ତସ୍ଯ ଵାପ୍ଯା ଭେଦଂ କରୋତି ଯଃ ॥ ୨,୪୭.

ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ ରସ ବିକ୍ରୟ କରେ, ନିମ୍ନଜାତି ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହୁଏ, ଓ ଗାଈ ତିଆରି ହେବାବେଳେ ପୋଖରୀ ଭାଙ୍ଗେ—